🎓 5. Sınıf Açılar Test 1 - Ders Notu ve İpuçları

📐 Açılar Dünyasına Yolculuk: Temel Bilgiler

• Bir açı, aynı noktadan çıkan iki ışının oluşturduğu geometrik şekildir.
• Işınların çıktığı ortak noktaya köşe, ışınlara ise açının kolları denir.
• Açıların büyüklüğü derece (°) birimi ile ölçülür.

🧭 Açı Çeşitleri ve Özellikleri

• Dar Açı 🤏: Ölçüsü 0° ile 90° arasında olan açılardır. Yani 0°'den büyük, 90°'den küçüktür.
• Dik Açı 📏: Ölçüsü tam olarak 90° olan açılardır. Genellikle açının köşesine küçük bir kare sembolü konularak gösterilir.
• Geniş Açı 👐: Ölçüsü 90° ile 180° arasında olan açılardır. Yani 90°'den büyük, 180°'den küçüktür.
• Doğru Açı ➖: Ölçüsü tam olarak 180° olan açılardır. Bir doğru üzerindeki açıdır.

⚠️ Dikkat: Açı çeşitlerinin sınır değerlerini karıştırma! Örneğin, 90° dar açı değildir, dik açıdır. 91° ise geniş açıdır.

🌍 Günlük Hayatta Açılar

• Çevremizdeki birçok nesnede açılar görürüz. Örneğin, pencere köşeleri, kapı köşeleri, kitap köşeleri genellikle dik açılara (90°) sahiptir.
• Saat akrep ve yelkovanı arasındaki açılar da açı çeşitlerine örnek olabilir. Örneğin, saat 3'te veya 9'da akrep ile yelkovan arasında dik açı oluşur.
• Yönler arasında da açılar bulunur. Örneğin, Doğu ile Kuzey arasındaki açı dik açıdır (90°).

📏 Açıları Ölçme ve Çizme

• Açıları ölçmek ve belirli bir ölçüde açı çizmek için iletki (açıölçer) adı verilen bir araç kullanılır.
• Gönye ise özellikle dik açıları ve bazı özel açıları (45°, 30°, 60°) çizmek için kullanılan bir cetvel çeşididir.

➕➖ Açı Hesaplamaları

• Bir açıyı başka bir açıya tamamlamak için toplama veya çıkarma işlemi yapılır.
• Örneğin, bir açıyı dik açıya (90°) tamamlamak için verilen açıyı 90°'den çıkarırız.
  Örnek: 25°'lik bir açıyı dik açıya tamamlamak için $90^\circ - 25^\circ = 65^\circ$ gerekir.
• Bir doğru açı (180°) üzerindeki açılar, toplamı 180° olacak şekilde birbirini tamamlar.
• İki açının birleşimiyle daha büyük bir açı oluşabilir. Örneğin, eğer $\widehat{AOC}$ açısı $\widehat{AOB}$ ve $\widehat{BOC}$ açılarının toplamıysa, $\widehat{AOC} = \widehat{AOB} + \widehat{BOC}$ formülü kullanılır.

💡 İpucu: Bir açının en küçük doğal sayı değeri sorulduğunda, açının tanım aralığının hemen üzerindeki tam sayıyı düşünmelisin. Örneğin, 90°'den büyük bir geniş açının en küçük doğal sayı değeri 91°'dir.

📝 Noktalı Kağıtta ve Izgarada Açılar

• Noktalı kağıt veya kareli zemin üzerinde açılar çizilirken veya tanınırken, ışınların yatay ve dikey çizgilerle olan ilişkisine dikkat etmelisin.
• Bir ışın tam yatay (sağa veya sola), diğeri tam dikey (yukarı veya aşağı) ise aralarındaki açı kesinlikle dik açıdır (90°).
• 💡 İpucu: Noktalı kağıtta dik açıları bulurken, açının köşesinden başlayarak her bir ışının ucuna ulaşmak için kaç birim yatay ve kaç birim dikey ilerlediğini sayabilirsin. Eğer bir ışın 'a birim yatay, b birim dikey' ilerlerken, diğer ışın 'b birim yatay, a birim dikey' ilerliyorsa ve bu iki ilerleme yönü birbirine göre "dönmüş" gibi duruyorsa, bu iki ışın genellikle dik açı oluşturur.
• Örnek: Bir ışın köşeden 2 birim sağa ve 1 birim yukarı gidiyorsa, ona dik olan bir ışın köşeden 1 birim sola ve 2 birim yukarı (veya 1 birim sağa ve 2 birim aşağı) gidebilir.