🎓 5. Sınıf İki Noktanın Birbirine Göre Konumu Test 2 - Ders Notu ve İpuçları

Bu ders notu, kareli zemin, noktalı kağıt veya harita üzerinde iki noktanın birbirine göre konumunu belirleme, belirli yönlerde hareket ederek yeni bir nokta bulma ve yön kavramlarını (sağ, sol, yukarı, aşağı, kuzey, güney, doğu, batı) anlama konularını kapsamaktadır. Sınav öncesi son tekrarınız için önemli bilgiler ve pratik ipuçları içerir.

1. Noktaların Konumunu Belirleme: Kareli Zemin ve Yönler 🗺️

Kareli kağıt veya noktalı zemin üzerinde bir noktanın başka bir noktaya göre nerede olduğunu bulmak için belirli yönleri ve mesafeleri kullanırız. Her bir karenin kenar uzunluğu genellikle 1 birim olarak kabul edilir.

• Yönler: Temel olarak dört ana yön kullanırız:

  Sağ: Elini uzattığında sağ tarafın.

  Sol: Elini uzattığında sol tarafın.

  Yukarı: Başının üstü veya gökyüzü yönü.

  Aşağı: Ayaklarının altı veya yer yönü.

• Mesafe (Birim): İki nokta arasındaki uzaklık, karelerin kenarları sayılarak bulunur. Örneğin, bir noktadan diğerine gitmek için kaç tane kare kenarı geçmen gerektiğini sayarsın.

💡 İpucu: Sayım yaparken, başlangıç noktasından itibaren hareket etmeye başla ve gittiğin her bir kare kenarını 1 birim olarak say. Hedef noktaya ulaştığında saymayı bırak.

2. "Göre" Kelimesinin Önemi: Referans Noktası 🎯

Konum belirlemede en kritik nokta, hangi noktadan baktığımızı, yani referans noktasını doğru anlamaktır. "A noktasının, B noktasına göre konumu" ifadesinde, B noktası senin başlangıç noktan (referans noktan) olur. Sanki B noktasında duruyormuşsun gibi düşünerek A noktasına nasıl gideceğini tarif edersin.

• "M noktasının, N noktasına göre konumu" demek, N noktasından M noktasına gitmek için hangi yöne ve kaç birim hareket etmen gerektiğini bulmaktır.
• "Evin okula göre konumu" demek, okuldan eve gitmek için hangi yöne ve kaç birim hareket etmen gerektiğini bulmaktır.

⚠️ Dikkat: Referans noktasını karıştırmak, cevabın tamamen tersi olmasına neden olabilir! Örneğin, "3 birim sağının, 5 birim yukarısında" yerine "3 birim solunun, 5 birim aşağısında" diyebilirsin ki bu yanlış olur.

3. Konum Belirleme Adımları 👣

Bir noktanın başka bir noktaya göre konumunu bulmak için şu adımları izle:

• Adım 1: Referans Noktayı Belirle. Soruda "kime göre" dendiğine dikkat et. Bu nokta, senin başlangıç noktan olacak.
• Adım 2: Yatay Hareketi Say (Sağ veya Sol). Referans noktadan hedef noktaya ulaşmak için önce yatayda (sağa veya sola) kaç birim gitmen gerektiğini say.
• Adım 3: Dikey Hareketi Say (Yukarı veya Aşağı). Yatay hareketi tamamladıktan sonra, hedef noktaya ulaşmak için dikeyde (yukarı veya aşağı) kaç birim gitmen gerektiğini say.
• Adım 4: Konumu İfade Et. Bulduğun yönleri ve mesafeleri birleştirerek konumu açıkça belirt. Örneğin: "3 birim sağının, 2 birim yukarısında."

Örnek: Eğer P noktasının R noktasına göre konumunu arıyorsak, R'den P'ye gitmek için önce sağa/sola, sonra yukarı/aşağı sayarız.

4. Birden Fazla Hareket ve Bileşik Konumlar 🚶‍♀️➡️🚶‍♂️

Bazen bir noktadan hareket ederek yeni bir yer bulman istenir. Bu hareketler birden fazla yönü içerebilir.

• Örneğin, "Kaleden 1 birim sola, 7 birim yukarıya gittiğimizde..." gibi ifadelerde, önce ilk hareketi (1 birim sola) yaparsın, sonra bu yeni konumdan ikinci hareketi (7 birim yukarıya) yaparsın.
• Eğer aynı eksende (yatayda veya dikeyde) zıt yönlerde hareketler varsa, net hareketi hesaplamalısın.

  Örnek: "9 birim sağa, 2 birim sola" demek, aslında 9 - 2 = 7 birim sağa gitmek demektir.

  Örnek: "5 birim yukarı, 1 birim aşağı" demek, aslında 5 - 1 = 4 birim yukarı gitmek demektir.

💡 İpucu: Bu tür sorularda parmağını veya kalemini kullanarak adımları tek tek takip etmek hata yapmanı engeller.

5. Yönler ve Harita Kavramları: Kuzey, Güney, Doğu, Batı 🧭

Günlük hayatta ve haritalarda kullandığımız ana yönler de konum belirlemede karşımıza çıkar. Bunları kareli zemindeki yönlerle eşleştirebiliriz:

• Kuzey (K): Genellikle haritaların üst kısmı, kareli zeminde "yukarı" yönüne karşılık gelir. ⬆️
• Güney (G): Genellikle haritaların alt kısmı, kareli zeminde "aşağı" yönüne karşılık gelir. ⬇️
• Doğu (D): Genellikle haritaların sağ tarafı, kareli zeminde "sağ" yönüne karşılık gelir. ➡️
• Batı (B): Genellikle haritaların sol tarafı, kareli zeminde "sol" yönüne karşılık gelir. ⬅️

Örnek: "Enes'in 3 metre doğusunda" demek, Enes'ten 3 metre sağa gitmek demektir.

⚠️ Dikkat: Birden fazla kişinin konumunu birbirine göre belirlemen gereken durumlarda, bir taslak çizmek veya zihinsel bir harita oluşturmak çok işe yarar.

6. Noktalar Arası Çizgi ve Geçtiği Bölgeler 📏

Bazen iki nokta arasındaki bir çizginin (doğru parçasının) hangi bölgelerden geçtiği sorulabilir. Bu tür sorularda:

• Önce istenen noktaların (örneğin A ve B noktalarının) konumlarını yukarıdaki adımları kullanarak doğru bir şekilde bul.
• Ardından, bu iki nokta arasına hayali bir çizgi (doğru parçası) çiz.
• Bu çizginin hangi numaralı veya isimli bölgelerin üzerinden geçtiğini dikkatlice belirle ve not al.
• Çizginin sadece köşesinden geçtiği bölgeleri değil, içinden geçtiği bölgeleri de saymaya özen göster.

💡 İpucu: Çizgiyi çizerken cetvel kullanmak veya noktaları dikkatlice birleştirmek, geçtiği bölgeleri doğru tespit etmene yardımcı olur.

Bu ders notları, "İki Noktanın Birbirine Göre Konumu" konusundaki tüm temel bilgileri ve karşılaşabileceğin soru tiplerini anlamana yardımcı olacaktır. Bol pratik yaparak bu konuda ustalaşabilirsin! Başarılar dilerim! 🎉