Sorunun Çözümü
Verilen çizelgede maddenin fiziksel hâl değişimleri gösterilmiştir. Bu değişimleri ve özelliklerini inceleyerek yanlış olan yargıyı bulalım:
- I numaralı değişim: Katı halden sıvı hale geçiş (Erime). Bu olayda madde ısı alır ve tanecikler arası uzaklık artar.
- II numaralı değişim: Sıvı halden katı hale geçiş (Donma). Bu olayda madde ısı verir ve tanecikler arası uzaklık azalır.
- III numaralı değişim: Sıvı halden gaz hale geçiş (Buharlaşma/Kaynama). Bu olayda madde ısı alır, tanecikler arası uzaklık ve düzensizlik artar.
- IV numaralı değişim: Gaz halden sıvı hale geçiş (Yoğunlaşma). Bu olayda madde ısı verir ve tanecikler arası uzaklık azalır.
- V numaralı değişim: Katı halden doğrudan gaz hale geçiş (Süblimleşme). Bu olayda madde ısı alır.
- VI numaralı değişim: Gaz halden doğrudan katı hale geçiş (Kırağılaşma/Depozisyon). Bu olayda madde ısı verir.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) I numaralı değişim sırasında, maddenin tanecikleri arasındaki uzaklık artmıştır. I numaralı değişim erimedir (Katı → Sıvı). Katı halden sıvı hale geçerken tanecikler arası boşluklar artar. Bu ifade doğrudur.
- B) IV numaralı değişimde, madde ortamdan ısı alır. IV numaralı değişim yoğunlaşmadır (Gaz → Sıvı). Yoğunlaşma olayı sırasında madde dışarıya ısı verir (ekzotermik). Dolayısıyla, madde ortamdan ısı almaz, ortama ısı verir. Bu ifade yanlıştır.
- C) III numaralı değişim sırasında, maddenin düzensizliği artar. III numaralı değişim buharlaşmadır (Sıvı → Gaz). Sıvı halden gaz hale geçerken taneciklerin hareketliliği ve düzensizliği artar. Bu ifade doğrudur.
- D) V numaralı değişim, süblimleşmedir. V numaralı değişim katı halden doğrudan gaz hale geçiştir. Bu olaya süblimleşme denir. Bu ifade doğrudur.
Yanlış olan yargı B seçeneğidir.
Cevap B seçeneğidir.