Sorunun Çözümü
Verilen durumu adım adım inceleyelim:
- İlk Durum (I): Fatih, mıknatıs üzerindeki iğnelerle oynuyor. Bir iğneyi mıknatıstan alıp diğer iğneleri çektiğini fark ediyor. Bu durum, iğnenin mıknatısın etkisiyle geçici olarak mıknatıslık özelliği kazandığını (indüklenmiş mıknatıslık) gösterir. Yani, iğne ferromanyetik bir maddedir ve mıknatıslanmıştır.
- İkinci Durum (II): Fatih, aynı iğneyi mıknatısın diğer tarafına yaklaştırdığında mıknatıs iğneyi itiyor. Mıknatıslıkta itme kuvveti, ancak iki mıknatısın aynı kutupları karşı karşıya geldiğinde oluşur. İtme, kesinlikle mıknatıslık belirtisidir.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Toplu iğnenin hangi maddeden yapıldığı hakkında kesin bir yargıya varılamaz.
İğnenin mıknatıs tarafından çekilmesi ve mıknatıslanabilmesi, onun demir, nikel, kobalt gibi ferromanyetik bir madde olduğunu gösterir. Ancak bu maddelerden hangisi olduğu konusunda kesin bir yargıya varılamaz. Bu ifade doğru olabilir. - B) Bir iğne diğer iğneleri de çekebilirse bu durum, mıknatısa temas eden iğnenin bir süre mıknatıs özelliği kazandığının göstergesidir.
Bu ifade doğrudur. Mıknatısa temas eden ferromanyetik maddeler, mıknatıslık özelliği kazanır ve diğer ferromanyetik maddeleri çekebilir. - C) İğnenin, mıknatısın diğer tarafı tarafından itilmesi, iğnenin mıknatısa yaklaştırılan kısmı ile mıknatısın yüzeyinin kutuplarının farklı olmasından kaynaklanmaktadır.
Bu ifade yanlıştır. Mıknatıslıkta itme kuvveti, ancak aynı kutuplar (örneğin Kuzey-Kuzey veya Güney-Güney) karşı karşıya geldiğinde oluşur. Farklı kutuplar (Kuzey-Güney) birbirini çeker. Dolayısıyla, "farklı olmasından kaynaklanmaktadır" ifadesi hatalıdır ve söylenemez. - D) Fatih, toplu iğnenin itilen tarafı yerine diğer tarafını yaklaştırmayı deneseydi iğne, mıknatıs tarafından çekilirdi.
İğne mıknatıslanmış bir cisim olduğu için iki kutbu vardır. Eğer bir kutbu mıknatısın bir yüzeyi tarafından itiliyorsa, iğnenin diğer kutbu aynı mıknatıs yüzeyi tarafından çekilecektir. Bu ifade doğrudur.
Sonuç olarak, C seçeneğindeki ifade mıknatıslık prensiplerine aykırıdır ve söylenemez.
Cevap C seçeneğidir.