Sorunun Çözümü
Birgül Öğretmen'in verdiği tanımları ve soruyu dikkatlice inceleyelim:
- Kayaç: Bir veya daha fazla mineralin bir araya gelmesiyle oluşan büyük kütlelerdir. Yani kayaçlar minerallerden oluşur.
- Mineral: Doğal olarak oluşan, belirli bir kimyasal bileşime ve düzenli bir atomik yapıya sahip katı maddelerdir.
- Maden: Ekonomik değeri olan minerallere veya mineral topluluklarına verilen addır. Yani her mineral maden değildir, sadece ekonomik değeri olan mineraller maden olarak adlandırılır.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Kayaç, bir ya da daha fazla mineralin bir araya gelmesiyle oluşmuş bir bütündür.
Bu ifade, kayaç tanımıyla tamamen uyumludur ("bir veya birkaç mineralden oluşan kütle"). Dolayısıyla doğru bir ilişkiyi belirtir. - B) Maden işlenebilen ve ekonomik değeri olan minerallerin ortak adıdır.
Maden tanımında "ekonomik yönden değer taşıyan mineral" ifadesi geçmektedir. İşlenebilirlik de ekonomik değerin bir sonucudur. Bu ifade de maden tanımıyla uyumludur ve doğru bir ilişkiyi belirtir. - C) Madenler kayaçların içinden çıkarılır.
Madenler, yer kabuğunda bulunan ekonomik değeri olan minerallerdir. Yer kabuğunun ana bileşeni kayaçlardır. Dolayısıyla madenler genellikle kayaç kütlelerinin içinden veya kayaçlarla birlikte bulunur ve çıkarılır. Bu da doğru bir ilişkiyi gösterir. - D) Her minerale maden denilebilir.
Maden tanımı, mineralin "ekonomik yönden değer taşıyan" özelliğini vurgular. Oysa mineral tanımında böyle bir şart yoktur. Yani doğada bulunan her mineralin ekonomik bir değeri yoktur ve bu nedenle her mineral maden olarak adlandırılamaz. Örneğin, kuvars bir mineraldir ancak her kuvars yatağı maden değildir; ancak ekonomik olarak çıkarılabilir ve işlenebilir nitelikteki kuvars yatakları maden olarak kabul edilir. Bu ifade yanlıştır ve aralarındaki ilişkiyi doğru yansıtmaz.
Bu durumda, "Bunların arasında nasıl bir ilişki vardır?" sorusunun cevabı olamayacak ifade D seçeneğidir.
Cevap D seçeneğidir.