🎓 3. Sınıf Varlıkların Hareket Özellikleri Test 2 - Ders Notu ve İpuçları

Bu ders notu, çevremizdeki varlıkların hareketlerini anlamanı ve farklı hareket türlerini ayırt etmeni sağlayacak önemli bilgileri içerir. Hızlanma, yavaşlama, yön değiştirme, sallanma ve dönme gibi temel hareket özelliklerini günlük hayattan örneklerle pekiştireceğiz. Ayrıca, varlıkların kendi kendine mi yoksa dış bir etkiyle mi hareket ettiğini de öğreneceğiz. Bu notlar, sınav öncesi konuları tekrar etmen için harika bir rehber olacak! 🚀

Varlıklar Hareket Eder mi, Etmez mi? 🤔

• Çevremizdeki bazı varlıklar hareket ederken, bazıları hareket etmez.
• Hareket Eden Varlıklar: Canlılar (insanlar, hayvanlar) genellikle kendi başlarına hareket edebilirler. Bazı cansız varlıklar da dış bir etkiyle hareket eder.
• Hareket Etmeyen Varlıklar: Binalar, ağaçlar, dağlar gibi varlıklar genellikle yerlerinde sabittir ve hareket etmezler.
• 💡 İpucu: Bir varlığın yer değiştirmesi veya şekil değiştirmesi, hareket ettiğinin bir işaretidir.

Hareket Çeşitleri Nelerdir? 🤸‍♀️

Varlıklar farklı şekillerde hareket edebilirler. İşte en temel hareket çeşitleri:

• 1. Hızlanma Hareketi 💨
  • Bir varlığın hızının artması durumudur. Yani daha kısa sürede daha çok yol almasıdır.
  • Örnekler: Yokuş aşağı inen bisikletli, ağaçtan düşen elma, kırmızı ışıkta bekleyip yeşil ışıkta kalkan araba.
• 2. Yavaşlama Hareketi 🐢
  • Bir varlığın hızının azalması durumudur. Yani hareketini yavaşlatması veya durmaya başlamasıdır.
  • Örnekler: Durağa yanaşan otobüs, frene basan araba, yokuş yukarı çıkan bisikletli.
  • ⚠️ Dikkat: Hızlanma ve yavaşlama birbirinin zıttıdır. Hızlanırken daha çabuk yol alırsın, yavaşlarken daha uzun sürer.
• 3. Yön Değiştirme Hareketi ↩️
  • Bir varlığın hareket ettiği yönü değiştirmesidir.
  • Örnekler: Viraja giren araba, duvara çarpan top, labirentte ilerleyen fare, tenisçinin vurduğu top.
  • 💡 İpucu: Yön değiştirme, hareketin hızını değiştirmese bile, hareketin kendisini değiştirir.
• 4. Sallanma Hareketi ↔️
  • Bir varlığın ileri-geri veya sağa-sola doğru düzenli bir şekilde hareket etmesidir. Genellikle bir noktaya bağlı olarak gerçekleşir.
  • Örnekler: Parktaki salıncak, duvardaki sarkaçlı saat, beşik, gondol, hamak.
• 5. Dönme Hareketi 🔄
  • Bir varlığın kendi etrafında veya bir merkez etrafında sürekli olarak dönmesidir.
  • Örnekler: Dünya'nın kendi etrafında dönmesi, topaç, vantilatör pervanesi, helikopter pervanesi, yel değirmeni, atlı karınca, bisiklet pedalı.
  • ⚠️ Dikkat: Dönme hareketi yapan varlıklar genellikle bir eksen veya nokta etrafında dönerler.

Hız ve Süre İlişkisi ⏱️

• Bir mesafeyi ne kadar kısa sürede tamamlarsan, o kadar hızlısın demektir.
• Bir mesafeyi ne kadar uzun sürede tamamlarsan, o kadar yavaşsın demektir.
• Örnek: Aynı mesafeyi Yusuf 20 dakikada, Şeyma 10 dakikada, Enes 25 dakikada koşarsa; Şeyma en hızlı, Enes ise en yavaştır.

Varlıklar Kendi Kendine mi, Dış Etkiyle mi Hareket Eder? 🌬️

• Kendi Kendine Hareket Eden Varlıklar: Canlılar (insanlar, hayvanlar, bitkiler) genellikle kendi iç dinamikleriyle hareket edebilirler. Örneğin, bir çiçeğin güneşe yönelmesi, bir kedinin yürümesi.
• Dış Etkiyle Hareket Eden Varlıklar: Cansız varlıklar genellikle hareket etmek için dışarıdan bir kuvvete (itme, çekme, rüzgar, su vb.) ihtiyaç duyarlar.
• Örnekler:
  • Dış etkiyle hareket: Rüzgarda sallanan ağaç yaprakları, rüzgarın ittiği uçurtma, itilen araba.
  • Kendi kendine hareket: Koşan çocuk, uçan kuş, güneş ışığına yönelen bitki.
• ⚠️ Dikkat: Bazı doğal olaylar da dış etkiyle gerçekleşen hareketlerdir ve can/mal kaybına neden olabilir (örneğin: sel, heyelan, çığ).