🎓 3. Sınıf Varlıkların Hareket Özellikleri Test 1 - Ders Notu ve İpuçları

Bu ders notu, varlıkların yaptığı hareketleri ve bu hareketlerin farklı çeşitlerini anlamana yardımcı olacak. Günlük hayatımızda karşılaştığımız hızlanma, yavaşlama, dönme, sallanma gibi birçok hareketi örneklerle inceleyeceğiz. Bu bilgiler, testteki soruları daha iyi anlaman ve benzer soruları kolayca çözmen için sana rehberlik edecek.

Hareket Nedir? Canlı ve Cansız Varlıkların Hareketi 🤔

• Hareket, bir varlığın yer değiştirmesi, duruşunu veya konumunu değiştirmesidir.
• Yeryüzündeki bütün canlı varlıklar hareket eder. Hareket etmek, canlıların en önemli özelliklerinden biridir.
• İnsanlar yürür, koşar, zıplar 🏃‍♀️. Hayvanlar uçar 🐦, yüzer 🐠, koşar 🐎.
• Bitkiler de canlıdır ve hareket ederler! Ancak bitkilerin hareketi genellikle yavaş olur ve insanlar gibi yer değiştirme şeklinde olmaz. Örneğin, bitkiler ışığa doğru yönelir veya çiçekleri güneşi takip eder 🌻. Bu, onların "yönelme" hareketidir.
• Cansız varlıklar ise kendi başlarına hareket edemezler. Onları hareket ettirmek için bir dış kuvvete ihtiyaç duyarız. Örneğin, bir topa vurunca hareket eder ⚽️ veya rüzgar bir yaprağı uçurur 🍃.

⚠️ Dikkat: Bitkiler canlıdır ve hareket ederler. Sadece insanlar ve hayvanlar gibi hızlı yer değiştirme hareketi yapmazlar.

Hareket Çeşitleri 🌈

Dönme Hareketi 🔄

• Bir varlığın sabit bir nokta veya eksen etrafında kendi etrafında yaptığı harekettir.
• Örnekler: Dünya'mızın kendi etrafında dönmesi (gece-gündüz oluşur) 🌍, topacın dönmesi, rüzgâr türbininin pervanelerinin dönmesi 🌬️, saatin akrep ve yelkovanının dönmesi ⏰, atlıkarıncanın dönmesi 🎠.

Sallanma Hareketi ⚖️

• Bir varlığın iki nokta arasında ileri-geri veya sağa-sola düzenli olarak yaptığı harekettir.
• Örnekler: Salıncakta sallanan çocuk 👧, hamakta sallanan bebek 👶, saat sarkacının hareketi, beşiğin sallanması.

Yön Değiştirme Hareketi ➡️⬆️⬅️⬇️

• Bir varlığın hareket ederken gittiği yönü değiştirmesidir.
• Örnekler: Futbolcunun topa vurup yönünü değiştirmesi 🥅, bisiklet süren birinin sağa veya sola dönmesi 🚴, uçan bir kuşun aniden yön değiştirmesi, masa tenisi oynayan oyuncunun topa vurarak yönünü değiştirmesi 🏓, Dünya'nın Güneş etrafında yaptığı hareket (yörünge boyunca sürekli yön değiştirir).

Hızlanma ve Yavaşlama Hareketi 🚀🐢

• Hızlanma: Bir varlığın hareket ederken hızının artmasıdır. Gitgide daha hızlı olur.
• Örnekler: Yokuş aşağı yuvarlanan top 🏞️, pistten havalanan uçak ✈️, kırmızı ışıktan sonra yeşil ışıkta kalkan araba 🚦, ağaçtan düşen meyve (yer çekimi etkisiyle hızlanır) 🍎.
• Yavaşlama: Bir varlığın hareket ederken hızının azalmasıdır. Gitgide daha yavaş olur.
• Örnekler: Kırmızı ışığa yaklaşan araba 🚗, yokuş yukarı çıkan bisikletli 🚵, fren yapan otobüs 🚌, paraşütçünün yere doğru inerken hava direnciyle yavaşlaması 🪂.

💡 İpucu: Hızlanma ve yavaşlama, bir hareketin hızının zamanla değişmesidir. Yani, bir varlık hem hareket ediyor hem de hızını değiştiriyor demektir.

Yönelme Hareketi (Bitkilerde) 🌻

• Bitkilerin ışık, su gibi dış etkenlere doğru veya onlardan uzağa doğru büyümesi ya da dönmesidir.
• Örnekler: Ayçiçeklerinin Güneş'i takip etmesi ☀️, bir bitkinin pencereden gelen ışığa doğru yapraklarını çevirmesi.

Tekrarlayan Hareketler 🔁

• Belirli bir düzen içinde sürekli olarak tekrar eden hareketlerdir. Bu hareketler bir süre sonra aynı şekilde yeniden başlar.
• Örnekler: Saatin akrep ve yelkovanının dönmesi 🕰️, salıncakta sallanma, kalbin atışı ❤️, mevsimlerin birbirini takip etmesi (Dünya'nın Güneş etrafındaki hareketi).

Hareketsiz Varlıklar 🛑

• Hareket etmeyen, yani yerini veya konumunu değiştirmeyen varlıklardır.
• Örnekler: Park halindeki bir otomobil 🅿️, duvardaki tablo 🖼️, sıranın üzerinde duran kalem ✏️.

⚠️ Dikkat: "Hareketsiz" demek, o varlığın hiç hareket etmediği anlamına gelmez, sadece o an için yerini değiştirmediği anlamına gelir. Örneğin, park halindeki araba bir süre sonra hareket edebilir.

Hız Karşılaştırması 💨

• Farklı varlıkların ne kadar hızlı hareket ettiğini karşılaştırmak, günlük hayatta sıkça yaptığımız bir şeydir.
• Bazı varlıklar çok hızlı hareket ederken (uçak 🚀, yarış arabası 🏎️), bazıları daha yavaş hareket eder (kaplumbağa 🐢, salyangoz 🐌).
• Örnek: Bir yelkenli ⛵️, bir arabadan 🚗 daha yavaş, bir araba ise bir uçaktan ✈️ daha yavaş hareket eder. Yani uçak > araba > yelkenli şeklinde hız sıralaması yapabiliriz.