Merhaba Sevgili Öğrenciler! 👋

Bugünkü ders notumuzda 3. sınıf matematik konularından "Üç Basamaklı Doğal Sayılar"ı detaylıca inceleyeceğiz. Bu sayılar günlük hayatımızda pek çok yerde karşımıza çıkar. Örneğin, bir kitabın sayfa sayısı 📚, bir binanın kat sayısı 🏢 veya bir ürünün fiyatı 💰 gibi! Bu konuyu iyi anladığımızda, sayıları daha kolay okuyup yazabilecek, değerlerini anlayabilecek ve farklı şekillerde gösterebileceksiniz.

Üç Basamaklı Doğal Sayılar Nedir? 🤔

Sayıları yazmak için 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 rakamlarını kullanırız. Üç basamaklı doğal sayılar ise adından da anlaşılacağı gibi üç tane rakamdan oluşan sayılardır.

• En küçük üç basamaklı doğal sayı 100'dür.
• En büyük üç basamaklı doğal sayı 999'dur.
• Üç basamaklı sayılar 100'den başlar ve 999'a kadar devam eder.

Basamaklar ve Basamak Değerleri 📍

Üç basamaklı bir sayının her rakamının bulunduğu yere göre bir adı ve bir değeri vardır. Bu değerlere basamak değeri deriz. Sağdan sola doğru basamaklar şu şekildedir:

• Birler Basamağı: Sayının en sağındaki basamaktır. Rakamın kendisi kadar değeri vardır. (Örnek: 345 sayısında 5'in basamak değeri 5'tir.)
• Onlar Basamağı: Birler basamağının solundaki basamaktır. Rakamın 10 katı kadar değeri vardır. (Örnek: 345 sayısında 4'ün basamak değeri $4 \times 10 = 40$'tır.)
• Yüzler Basamağı: Onlar basamağının solundaki, yani en soldaki basamaktır. Rakamın 100 katı kadar değeri vardır. (Örnek: 345 sayısında 3'ün basamak değeri $3 \times 100 = 300$'dür.)

Örnek: 472 sayısını inceleyelim:

• 2, Birler basamağında $\rightarrow$ Basamak değeri: 2
• 7, Onlar basamağında $\rightarrow$ Basamak değeri: 70
• 4, Yüzler basamağında $\rightarrow$ Basamak değeri: 400

Üç Basamaklı Sayıları Okuma ve Yazma ✍️

Üç basamaklı sayıları okurken önce yüzler basamağındaki rakamı, sonra "yüz" kelimesini, ardından onlar ve birler basamağındaki sayıyı birlikte okuruz.

• 258: İki yüz elli sekiz
• 703: Yedi yüz üç (Onlar basamağında sıfır varsa, "sıfır" demeyiz, doğrudan birler basamağındaki sayıyı okuruz.)
• 140: Yüz kırk (Birler basamağında sıfır varsa, sadece onlar basamağındaki sayıyı okuruz.)

Yazarken de okuduğumuz sıraya dikkat ederiz. Özellikle sıfır (0) rakamının önemini unutmayalım! Sayının basamak değerini korumak için sıfır çok önemlidir. Örneğin, "iki yüz altı" sayısında onlar basamağında hiç onluk olmadığı için 0 yazarız: 206.

Sayıları Farklı Şekillerde Gösterme (Abaküs ve Çözümleme) 🧮

Üç basamaklı sayıları göstermenin farklı yolları vardır. En çok kullandıklarımızdan biri abaküs ve çözümlemedir.

Abaküsle Sayı Gösterme 🧮

Abaküs, sayıları boncuklarla göstermemizi sağlayan eski bir araçtır. Üç basamaklı sayılar için üç çubuklu bir abaküs kullanırız:

• En sağdaki çubuk: Birler basamağını gösterir.
• Ortadaki çubuk: Onlar basamağını gösterir.
• En soldaki çubuk: Yüzler basamağını gösterir.

Her çubuğa, o basamaktaki rakam kadar boncuk takarız. Eğer bir basamakta 0 varsa, o çubuğa hiç boncuk takmayız. İşte bu çok önemli! 💡

Örnek: 206 sayısını abaküste gösterelim:

• Yüzler basamağında 2 var $\rightarrow$ En soldaki çubuğa 2 boncuk takarız.
• Onlar basamağında 0 var $\rightarrow$ Ortadaki çubuğa hiç boncuk takmayız.
• Birler basamağında 6 var $\rightarrow$ En sağdaki çubuğa 6 boncuk takarız.

Sayıları Çözümleme (Genişletilmiş Yazım) ➕

Bir sayıyı çözümlemek, o sayının basamak değerlerinin toplamı şeklinde yazmaktır. Bu da sayının yapısını anlamamıza yardımcı olur.

• Örnek: 345 sayısını çözümleyelim:
• $345 = 3 \text{ yüzlük} + 4 \text{ onluk} + 5 \text{ birlik}$
• $345 = (3 \times 100) + (4 \times 10) + (5 \times 1)$
• $345 = 300 + 40 + 5$

Sıfır olan basamaklarda da çözümleme yaparız, ancak değeri sıfır olduğu için yazmasak da olur:

• Örnek: 206 sayısını çözümleyelim:
• $206 = 2 \text{ yüzlük} + 0 \text{ onluk} + 6 \text{ birlik}$
• $206 = (2 \times 100) + (0 \times 10) + (6 \times 1)$
• $206 = 200 + 0 + 6$ (veya sadece $200 + 6$)

Unutma! Önemli Noktalar ✨

• Üç basamaklı sayılar 100'den 999'a kadardır.
• Her basamağın (birler, onlar, yüzler) bir adı ve değeri vardır.
• Sayıları okurken ve yazarken sıfırın yerine çok dikkat etmeliyiz. Özellikle onlar basamağında sıfır varsa (örneğin 206 gibi), bu, o basamakta hiç onluk olmadığı anlamına gelir.
• Abaküsle gösterimde, bir basamakta sıfır varsa o çubuğa boncuk takılmaz.

Şimdi bu bilgilerle "Üç Basamaklı Doğal Sayılar" testindeki soruları çok daha kolay çözebilirsin! Başarılar dilerim! 🚀