Bu ders notu, 4. sınıf öğrencilerinin yazım kuralları konusundaki bilgilerini pekiştirmek ve sık yapılan hataları düzeltmek için hazırlandı. "De/da" ve "ki" eklerinin/bağlaçlarının yazımı, büyük harflerin kullanımı, tarih ve sayıların doğru yazılışı, soru eki "mi"nin yazımı, sık karıştırılan kelimeler ve kısaltmalara gelen ekler gibi önemli konuları kapsamaktadır. Bu notlar sayesinde yazım kurallarını daha iyi anlayacak ve sınavlarda başarıya ulaşacaksınız! 🚀

1. Bağlaç Olan "de/da" ve Ek Olan "-de/-da" 🧐

• Bağlaç olan "de/da": Cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulmaz. Her zaman ayrı yazılır ve asla "-te/-ta" şeklini almaz.

  Örnek: "Sen de bizimle gelecek misin?" (Çıkarırsak: "Sen bizimle gelecek misin?" - Anlam bozulmaz.)

  Örnek: "Annem de Alanya'ya gitti." (Çıkarırsak: "Annem Alanya'ya gitti." - Anlam bozulmaz.)

• ⚠️ Dikkat: "Bende tek başıma gittim" yerine "Ben de tek başıma gittim" olmalı. "Esra'da tiyatroya gitmiş" yerine "Esra da tiyatroya gitmiş" olmalı.
• Ek olan "-de/-da": Bulunma hâl ekidir. Cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulur veya çok değişir. Kelimeye bitişik yazılır ve kelimenin son sesine göre "-te/-ta" şeklini alabilir (ünsüz benzeşmesi).

  Örnek: "Evde yalnız kaldım." (Çıkarırsak: "Ev yalnız kaldım." - Anlam bozulur.)

  Örnek: "1995'te doğdum." (Sayıya gelen ek, ünsüz benzeşmesine uyar. "1995'de" yanlış olur.)

  Örnek: "Arabamda bir kitap buldum." (Çıkarırsak: "Arabam bir kitap buldum." - Anlam bozulur.)

• 💡 İpucu: "De/da"yı cümleden çıkararak anlamın bozulup bozulmadığına bakmak, doğru yazımı bulmanın en kolay yoludur.

2. Bağlaç Olan "ki" ve Ek Olan "-ki" 🤓

• Bağlaç olan "ki": Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz. Her zaman ayrı yazılır. Genellikle iki cümleyi birbirine bağlar.

  Örnek: "Yıka ki mikrop kapmayasın."

  Örnek: "Duydum ki geliyormuşsun."
• Ek olan "-ki": Aitlik veya ilgi eki olarak kullanılır. Cümleden çıkarıldığında anlam bozulur. Kelimeye bitişik yazılır. Genellikle "hangi" sorusuna cevap verir.

  Örnek: "Bidondaki su bitti." (Hangi su? Bidondaki su.)

  Örnek: "Parmağındaki yüzük çok güzel." (Hangi yüzük? Parmağındaki yüzük.)

• 💡 İpucu: Bir kelimeye "-ler" eki getirdiğinizde anlamlı oluyorsa, o "-ki" ektir ve bitişik yazılır. (Örn: "Evdeki" > "Evdekiler" - anlamlı, bitişik. "Bilmem ki" > "Bilmemkiler" - anlamsız, ayrı.)

3. Soru Eki "mi" ❓

• Soru eki "mi", her zaman kendinden önceki kelimeden ayrı yazılır.
• Kendinden sonra gelen ekler ise "mi"ye bitişik yazılır.

  Örnek: "Bana sen yardım eder misin?"

  Örnek: "Telefon numaranı verdin mi?"

  Örnek: "Annem, dayımlarla birlikte gidecek mi?"

• ⚠️ Dikkat: "Verdinmi?" gibi bitişik yazımlar yanlıştır.

4. Büyük Harflerin Kullanımı 🅰️

• Cümleler her zaman büyük harfle başlar.
• Özel adlar (kişi adları, yer adları, kurum adları, ulus adları, din adları vb.) her zaman büyük harfle başlar.

  Örnek: "İstanbul", "Galata Kulesi", "Atatürk Mahallesi", "Türk Tarih Kurumu".

• Adreslerdeki mahalle, cadde, sokak, meydan adları büyük harfle başlar.

  Örnek: "Atakent Mahallesi".

• Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük harfle başlar.

  Örnek: "14 Şubat 2003", "Babalar Günü". (Eğer belirli bir tarih yoksa küçük harfle yazılır: "aralık ayında", "haziranın ikinci haftası")

• Unvanlar, saygı sözleri ve lakaplar özel adla birlikte kullanıldığında büyük harfle başlar.

  Örnek: "Doktor Faruk", "Ali Bey", "Necmi Dayım". (Akrabalık bildiren kelimeler, unvan olarak kullanılmadığında küçük harfle başlar: "Belgin teyzem" - doğru.)

• Gezegen ve yıldız adları (Dünya, Güneş, Ay) coğrafi veya astronomik anlamda kullanıldığında büyük harfle başlar. Ancak "dünya" kelimesi genel anlamda (çok işim var, dünya kadar) kullanıldığında küçük harfle yazılır.

  Örnek: "Venüs, Merkür'den sonra gelir." (Gezegen adı olduğu için büyük.)

  Örnek: "Bugün dünya kadar işim var." (Genel anlamda kullanıldığı için küçük.)

• Özel adlardan türetilen kelimeler de büyük harfle başlar.

  Örnek: "Türkçe".

• ⚠️ Dikkat: "Türkçe Öğretmenimiz" ifadesinde "öğretmenimiz" kelimesi özel isme dahil olmadığı için küçük harfle yazılmalıdır. Doğrusu "Türkçe öğretmenimiz" şeklindedir.

5. Tarihlerin Yazımı 🗓️

• Tarihler rakamla veya yazıyla yazılabilir.
• Ay adları yazıyla yazıldığında büyük harfle başlar.
• Tarihlerin yazımında gün, ay ve yıl arasına nokta (.) veya eğik çizgi (/) konulabilir.

  Örnek: "14 Şubat 2003", "14.02.2003", "14/02/2003".

• ⚠️ Dikkat: Ay adları yazıyla yazıldığında arasına nokta konmaz. "14.Şubat.2003" gibi yazımlar yanlıştır.

6. Sayıların Yazımı 🔢

• Saat ve dakikalar metinde rakamla veya yazıyla yazılabilir.
• Sıra sayıları yazılırken rakamdan sonra nokta (.) konur.

  Örnek: "1.", "2.", "3." gibi.

• Sayılardan sonra gelen ekler kesme işareti (') ile ayrılır ve ünsüz benzeşmesi kurallarına uyar.

  Örnek: "1995'te" (1995'de değil).

• Büyük sayılar yazılırken, binlik basamaklar arasına nokta (.) konur. Virgül (,) kullanılmaz.

  Örnek: "200.000" (iki yüz bin).

• Para miktarları, ölçü birimleri gibi sayılar metin içinde yazıyla da belirtilebilir.

  Örnek: "iki yüz bin kişi".

• Üleştirme sayıları (paylaştırma) rakamla değil, yazıyla yazılır.

  Örnek: "ikişer", "üçer" (2'şer, 3'er yanlış).

7. Sık Karıştırılan Kelimelerin Yazımı 📝

• Bazı kelimeler okunuşlarına veya yaygın yanlış kullanımlarına göre hatalı yazılabilir. Doğru yazımlarını öğrenmek önemlidir.

  Doğrusu: Bir gün          Yanlışı: Birgün

  Doğrusu: Yalnız             Yanlışı: Yanlız

  Doğrusu: Yanlış             Yanlışı: Yalnış

  Doğrusu: Her şey          Yanlışı: Herşey

  Doğrusu: Birçok             Yanlışı: Bir çok

  Doğrusu: Hiçbir             Yanlışı: Hiç bir

  Doğrusu: İş birliği (TDK'ye göre)    Yanlışı: İşbirliği (Bazı kaynaklarda bitişik kabul edilebilir)

  Doğrusu: Gitgide          Yanlışı: Git gide

  Doğrusu: Çare                Yanlışı: Çağre

  Doğrusu: Kuaför             Yanlışı: Koför

  Doğrusu: Teşekkür ederim (ayrı)

  Doğrusu: Piyanist, Makinist, Profesör, Mağdur, Herhalde (Bu kelimelerin yazımı genellikle doğru kabul edilir.)

• 💡 İpucu: Bu kelimeleri sık sık yazarak veya okuyarak doğru yazımlarını aklında tutabilirsin.

8. Kısaltmalara Gelen Eklerin Yazımı 🔠

• Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir ve kesme işaretiyle ayrılır.
• Kısaltmanın açılımına göre değil, kısaltmanın kendisine göre ek getirilir.

  Örnek: "MEB'in" (Milli Eğitim Bakanlığı'nın değil, MEB'in).

  Örnek: "SGK'ye" (Sosyal Güvenlik Kurumu'na değil, SGK'ye).

  Örnek: "TÜBİTAK'ın" (TÜBİTAK'ın).

• ⚠️ Dikkat: "TBMM'nden" yazımı yanlıştır. Doğrusu "TBMM'den" olmalıdır, çünkü kısaltmanın son harfi "M"dir ve "M'den" şeklinde okunur.

Bu ders notları, yazım kurallarını daha iyi anlamana ve sınavlarında başarılı olmana yardımcı olacaktır. Bol bol tekrar yapmayı ve örnek cümleler kurmayı unutma! Başarılar! 🌟