🎓 4. Sınıf Yazım Kuralları Test 3 - Ders Notu ve İpuçları

Bu ders notu, 4. sınıf yazım kuralları testindeki soruları temel alarak hazırlandı. Sınavda karşına çıkabilecek en önemli yazım kurallarını, özellikle "-de / -da", "-ki" ve "-mi / -mı / -mu / -mü" eklerinin yazımını, sayıların ve bazı kısaltmaların doğru kullanımını bu notta bulacaksın. Hadi, yazım kurallarının sırlarını birlikte çözelim! 🚀

1. Bağlaç Olan "-de / -da" ile Ek Olan "-de / -da"

• Bağlaç Olan "-de / -da": Bir kelimeyi başka bir kelimeye bağlar. Cümlede "bile" anlamı katar.
• Yazımı: Her zaman kelimeden ayrı yazılır.
• Örnek:
  • Sen de bizimle gelmelisin. (Sen bile gelmelisin anlamı var.)
  • Ben kalkıp da evi temizleyeyim. (Kalkıp bile temizleyeyim anlamı var.)
  • Sema da mı bizimle gelecek? (Sema bile mi gelecek anlamı var.)
• ⚠️ Dikkat: Bağlaç olan "-de / -da", "-te / -ta" şeklinde yazılmaz. Her zaman "-de / -da" olarak kalır. Örneğin, "Ayşe'de geldi" değil, "Ayşe de geldi" olmalı.
• 💡 İpucu: Cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulmuyorsa, o bir bağlaçtır ve ayrı yazılır.
  • "Kitabı ben de okudum." (Kitabı ben okudum. -> Anlam bozulmadı, ayrı yazılır.)


• Ek Olan "-de / -da" (Bulunma Hâl Eki): Bir şeyin nerede olduğunu (yerini) veya ne zaman olduğunu (zamanını) belirtir.
• Yazımı: Her zaman kelimeye bitişik yazılır. Kelimenin son harfine göre "-de, -da, -te, -ta" şeklini alabilir.
• Örnek:
  • Arabada kalmış. (Nerede kalmış? Arabada.)
  • Okulda ders yaptık. (Nerede ders yaptık? Okulda.)
  • Bilgisayarın ekranında leke var. (Nerede leke var? Ekranında.)
  • Terzide pantolonumu yaptırdım. (Nerede yaptırdım? Terzide.)
  • Saat üçte buluşalım. (Ne zaman buluşalım? Üçte.)
• 💡 İpucu: Cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı bozuluyorsa, o bir ektir ve bitişik yazılır.
  • "Çantam okulda unutmuşum." (Çantam okul unutmuşum. -> Anlam bozuldu, bitişik yazılır.)

2. Bağlaç Olan "-ki" ile Ek Olan "-ki"

• Bağlaç Olan "-ki": İki cümleyi birbirine bağlar veya açıklama, şaşkınlık gibi anlamlar katar.
• Yazımı: Her zaman kelimeden ayrı yazılır.
• Örnek:
  • Çalış ki başarılı olasın. (Çalışırsan başarılı olursun anlamı var.)
  • Öyle üzüldüm ki... (Çok üzüldüm anlamı var.)
  • Duydum ki her sabah spor yapıyormuşsun. (Bir haber duyduğunu belirtiyor.)
  • Bir baktım ki, gitmiş. (Şaşkınlık anlamı var.)
• ⚠️ Dikkat: Bazı "-ki"ler kalıplaşmıştır ve her zaman bitişik yazılır. Bunları aklında tut: Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, Halbuki, Çünkü, İllaki (SOMBAHÇİ kuralı).


• Ek Olan "-ki" (İlgi Eki veya Sıfat Yapan -ki): Bir ismin yerini tutar (ilgi eki) veya bir ismin özelliğini (sıfatını) belirtir (sıfat yapan -ki).
• Yazımı: Her zaman kelimeye bitişik yazılır.
• Örnek:
  • Sendeki kitap çok güzel. (Hangi kitap? Sendeki kitap. -> Sıfat yapıyor.)
  • Okuldaki yemekler çok lezzetli. (Hangi yemekler? Okuldaki yemekler. -> Sıfat yapıyor.)
  • Geçen seneki tatilimiz daha keyifliydi. (Hangi tatil? Geçen seneki tatil. -> Sıfat yapıyor.)
  • Benimki daha yeni. (Benim olan şey anlamında. -> İlgi eki.)
  • Babamdaki çalışma aşkına hayranım. (Hangi aşk? Babamdaki aşk. -> Sıfat yapıyor.)
  • Fırındaki yemeği getirebilirsin. (Hangi yemek? Fırındaki yemek. -> Sıfat yapıyor.)
• 💡 İpucu: Kelimeye "-ler" eki getirdiğinde anlamlı oluyorsa, o bir ektir ve bitişik yazılır.
  • "Evdeki eşyalar." (Evdekiler -> Anlamlı, bitişik yazılır.)
  • "Gel ki göresin." (Gelkiler -> Anlamsız, ayrı yazılır.)

3. Soru Eki "-mi / -mı / -mu / -mü"

• Görevi: Cümleye soru anlamı katar.
• Yazımı: Her zaman kendinden önceki kelimeden ayrı yazılır. Kendinden sonra gelen ekler (şahıs ekleri gibi) ise soru ekine bitişik yazılır.
• Örnek:
  • Bu çantanın sahibini tanıyor musunuz? (Soru anlamı var.)
  • Bizimle tiyatroya gelecek misin? (Soru anlamı var.)
  • İzmir'e mi gideceksin? (Soru anlamı var.)
  • Mahkemenin kararı elinize ulaştı mı? (Soru anlamı var.)
• ⚠️ Dikkat: Soru eki, cümleye soru anlamı dışında farklı anlamlar da katabilir. Bu durumlarda da yazımı değişmez, yine ayrı yazılır.
• Örnek:
  • Tatlı mı tatlı bir üzüm istedi canım. (Pekiştirme anlamı katmış.)
  • Okullar kapandı mı tatile çıkacağız. (Zaman anlamı katmış.)
  • Eve geldi mi seni sorar. (Zaman anlamı katmış.)

4. Sayıların Yazımı

• Genel Kural: Sayılar genellikle harflerle yazıldığında her kelime ayrı yazılır.
• Örnek:
  • Yirmi beş yaşında mezun oldu.
  • Bir yıl üç yüz altmış beş gündür.
  • Bu cami beş yüz yıl önce yapılmış.
• ⚠️ Dikkat: Para miktarları, senet, çek gibi ticari belgelerde sayılar bitişik yazılır. Bu, sahteciliği önlemek içindir. (Örnek: BeşyüzelliTL) Ancak günlük dilde bu kuralı kullanmayız.
• Sıra Sayıları: Sayıya gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır. (Örnek: 3.'üncü değil, 3. veya üçüncü)
• Saatler: Saat ve dakika arasına nokta konur, gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır. (Örnek: 09.30'da, dokuz buçukta)

5. Kısaltmaların Yazımı

• Ölçü Birimleri: Uluslararası ölçü birimlerinin kısaltmalarına nokta konmaz.
• Örnek:
  • 2 m kumaş (Yanlış: 2 m. kumaş)
  • 5 kg patates
• Adres Kısaltmaları: Bazı adres kısaltmaları nokta ile biter.
• Örnek:
  • Mah. (Mahalle)
  • Sok. (Sokak)
  • No. (Numara)
  • Apt. (Apartman) - "Ap." kısaltması yerine "Apt." kullanmak daha doğrudur.

6. Büyük Harflerin Kullanımı

• Özel İsimler ve Yer Adları: Cadde, sokak, mahalle, meydan gibi yer adları özel isimle birlikte kullanıldığında her kelimenin ilk harfi büyük yazılır.
• Örnek:
  • Sevinç Caddesi
  • İstasyon Mahallesi
  • Derya Sokağı
• ⚠️ Dikkat: Özel isimlere gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır. (Örnek: Davut'un, İzmir'e, Sema'da)

Bu notları dikkatlice okuyup örnekleri tekrar edersen, yazım kuralları konusunda hiç zorlanmayacaksın. Unutma, bol bol okumak ve yazmak da yazım kurallarını öğrenmenin en iyi yollarından biridir! Başarılar! ✨