Sorunun Çözümü
Türkçede "-ki" ekinin yazımı, türüne göre değişiklik gösterir. İki ana türü vardır:
- Bağlaç olan "-ki": Her zaman ayrı yazılır. Genellikle iki cümleyi veya yargıyı birbirine bağlar. Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz veya sadece anlam daralır.
- Ek olan "-ki" (ilgi zamiri veya sıfat yapan -ki): Her zaman bitişik yazılır.
- İlgi zamiri olan -ki: Bir ismin yerini tutar (örn: benimki, seninki).
- Sıfat yapan -ki: Bir ismin niteleyicisi olur, genellikle yer veya zaman bildirir (örn: evdeki, dünkü, sendeki).
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Sendeki kitabı alabilir miyim? Buradaki "-ki", "sen" ismine eklenerek "sendeki kitap" (sende bulunan kitap) anlamında bir sıfat oluşturmuştur. Bu bir sıfat yapan "-ki"dir ve bitişik yazılması doğrudur.
- B) Okuldaki yemekleri çok seviyorum. Buradaki "-ki", "okul" ismine eklenerek "okuldaki yemekler" (okulda bulunan yemekler) anlamında bir sıfat oluşturmuştur. Bu da bir sıfat yapan "-ki"dir ve bitişik yazılması doğrudur.
- C) Geçen seneki tatilimiz daha keyifliydi. Buradaki "-ki", "sene" ismine eklenerek "seneki tatil" (o seneye ait tatil) anlamında bir sıfat oluşturmuştur. Bu da bir sıfat yapan "-ki"dir ve bitişik yazılması doğrudur.
- D) Çalışki başarılı olasın. Buradaki "-ki", "çalış" fiilinden sonra gelerek "çalış" ve "başarılı olasın" yargılarını birbirine bağlamaktadır. Bu "-ki", bir amaç veya sonuç bildiren bağlaçtır. Bağlaç olan "-ki" her zaman ayrı yazılmalıdır. Dolayısıyla "Çalış ki başarılı olasın" şeklinde yazılmalıdır.
Bu nedenle, "-ki" ekinin ayrı yazılması gereken cümle D seçeneğidir.
Cevap D seçeneğidir.