Sorunun Çözümü
Verilen soruda, "-de" ekinin yanlış yazıldığı cümleyi bulmamız istenmektedir. Türkçede iki tür "de/da" vardır: bağlaç olan "de/da" ve ek olan "-de/-da".
- Bağlaç olan "de/da" her zaman ayrı yazılır ve cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulmaz, sadece daralır veya değişir. Genellikle "dahi, bile, ayrıca" anlamları katar.
- Ek olan "-de/-da" (bulunma hâl eki) her zaman bitişik yazılır ve cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulur, hatta anlamsız hale gelir. "Nerede?" sorusuna cevap verir.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Okan'ın oyuncağı arabada kalmış.
Buradaki "arabada" kelimesindeki "-da" bulunma hâl ekidir (araba + -da). Cümleden çıkarıldığında "Okan'ın oyuncağı araba kalmış" anlamsız olur. Doğru yazılmıştır. - B) Kalbim kırılsada küs değilim.
Buradaki "da" bağlaçtır ve "bile, dahi" anlamı katmaktadır ("Kalbim kırılsa bile küs değilim"). Bağlaç olan "da" ayrı yazılmalıdır. Doğru yazımı "Kalbim kırılsa da küs değilim" şeklinde olmalıdır. Bu nedenle yanlış yazılmıştır. - C) Son kurabiyeyi de yedin mi?
Buradaki "de" bağlaçtır ("Son kurabiyeyi bile yedin mi?"). Cümleden çıkarıldığında "Son kurabiyeyi yedin mi?" anlamlı kalır. Ayrı yazımı doğrudur. - D) Yolda içi dolu bir cüzdan buldum.
Buradaki "yolda" kelimesindeki "-da" bulunma hâl ekidir (yol + -da). Cümleden çıkarıldığında "Yol içi dolu bir cüzdan buldum" anlamsız olur. Doğru yazılmıştır.
Bu durumda, B seçeneğindeki "da" bağlaç olduğu halde bitişik yazıldığı için yanlış kullanılmıştır.
Cevap B seçeneğidir.