🎓 3. sınıf Çevre Ölçme Test 4 - Ders Notu ve İpuçları

Bu ders notu, 3. sınıf seviyesindeki çevre ölçme konularını pekiştirmen için hazırlandı. Testteki soruları analiz ederek, çevre hesaplamaları, farklı geometrik şekillerin özellikleri ve günlük hayattaki çevre problemleri gibi temel konuları kapsayan önemli bilgileri bir araya getirdik. Bu notları dikkatlice okuyarak sınavına daha iyi hazırlanabilirsin! 💪

1. Çevre Nedir? 🤔

• Bir şeklin çevresi, o şeklin etrafındaki tüm kenar uzunluklarının toplamıdır. Yani, bir şeklin etrafında bir tur yürüdüğünde katettiğin toplam mesafedir.
• Çevre uzunluğunu bulmak için bir şeklin tüm dış kenarlarını toplarız.
• Çevre ölçüsü birimleri genellikle santimetre (cm) veya metre (m) olarak kullanılır.

2. Temel Geometrik Şekillerin Çevresi 📏

A. Kare Çevresi 🟩

• Kare, dört kenarı da birbirine eşit olan özel bir şekildir.
• Karenin çevresini bulmak için bir kenar uzunluğunu 4 ile çarparız.
• Formül: Çevre = Kenar Uzunluğu × 4
• Örnek: Bir kenarı 7 cm olan bir karenin çevresi $7 \text{ cm} \times 4 = 28 \text{ cm}$'dir.
• Kenar Uzunluğunu Bulma: Eğer karenin çevresi verilmişse, bir kenar uzunluğunu bulmak için çevreyi 4'e böleriz.
• Örnek: Çevresi 36 cm olan bir karenin bir kenarı $36 \text{ cm} \div 4 = 9 \text{ cm}$'dir.
• ⚠️ Dikkat: Büyük bir kareyi küçük karelere ayırdığımızda veya küçük kareleri birleştirdiğimizde, yeni oluşan şeklin çevresi değişebilir. İçte kalan kenarlar artık çevreye dahil olmaz.

B. Dikdörtgen Çevresi 🟦

• Dikdörtgenin karşılıklı kenarları birbirine eşittir. Yani iki kısa kenarı ve iki uzun kenarı vardır.
• Dikdörtgenin çevresini bulmak için kısa kenar ile uzun kenarı toplar, sonra bu toplamı 2 ile çarparız.
• Formül: Çevre = (Kısa Kenar + Uzun Kenar) × 2
• Veya tüm kenarları tek tek toplarız: Çevre = Kısa Kenar + Uzun Kenar + Kısa Kenar + Uzun Kenar
• Örnek: Kısa kenarı 5 cm, uzun kenarı 10 cm olan bir dikdörtgenin çevresi $(5 \text{ cm} + 10 \text{ cm}) \times 2 = 15 \text{ cm} \times 2 = 30 \text{ cm}$'dir.
• 💡 İpucu: Kareleri yan yana dizerek dikdörtgen oluşturduğumuzda, yeni oluşan dikdörtgenin kısa kenarı karenin bir kenarına eşit olurken, uzun kenarı yan yana dizilen kare sayısına göre değişir. Örneğin, 3 kare yan yana dizilirse, uzun kenar 3 tane karenin kenarı kadar olur.

C. Üçgen Çevresi 🔺

• Üçgenin çevresini bulmak için üç kenar uzunluğunu toplarız.
• Formül: Çevre = Kenar 1 + Kenar 2 + Kenar 3
• Örnek: Kenarları 5 cm, 7 cm ve 9 cm olan bir üçgenin çevresi $5 \text{ cm} + 7 \text{ cm} + 9 \text{ cm} = 21 \text{ cm}$'dir.
• Eşkenar Üçgen: Tüm kenarları birbirine eşit olan üçgene eşkenar üçgen denir.
• Eşkenar Üçgen Formülü: Çevre = Kenar Uzunluğu × 3
• Verilmeyen Kenarı Bulma: Eğer üçgenin çevresi ve iki kenarı verilmişse, verilmeyen kenarı bulmak için bilinen iki kenarı toplarız ve bu toplamı çevreden çıkarırız.
• Örnek: Çevresi 25 cm olan bir üçgenin iki kenarı 8 cm ve 10 cm ise, üçüncü kenarı $25 \text{ cm} - (8 \text{ cm} + 10 \text{ cm}) = 25 \text{ cm} - 18 \text{ cm} = 7 \text{ cm}$'dir.

3. Karmaşık Şekillerin Çevresi 🧩

• Bazen karşımıza kare, dikdörtgen veya üçgen olmayan, daha farklı, girintili çıkıntılı şekiller çıkabilir.
• Bu tür şekillerin çevresini bulmak için, şeklin dışındaki tüm kenar uzunluklarını tek tek toplayarak ilerleriz.
• 💡 İpucu: Kenar uzunlukları bazen direkt verilmez. Şeklin genel boyutlarına bakarak veya paralel kenarları kullanarak eksik kenarları bulabiliriz. Örneğin, bir kenarın tamamı 12 cm ise ve bu kenarın bir kısmı 4 cm olarak gösterilmişse, kalan kısmı $12 \text{ cm} - 4 \text{ cm} = 8 \text{ cm}$ olur.
• ⚠️ Dikkat: İçte kalan çizgiler çevreye dahil değildir! Sadece şeklin dış hattını oluşturan kenarları sayarız.

4. Noktalı Kağıtta Çevre Hesaplama 🔢

• Noktalı kağıtta verilen şekillerin çevresini bulmak için, her iki nokta arasını bir birim olarak kabul ederiz.
• Şeklin dış kenarları boyunca noktalar arasındaki boşlukları sayarak çevreyi buluruz.
• Eğer iki nokta arası belirli bir uzunluk (örneğin 3 cm) olarak verilmişse, bulduğumuz birim sayısını bu uzunlukla çarparız.
• Örnek: Eğer bir şeklin çevresi 15 birim ise ve her birim 2 cm ise, şeklin çevresi $15 \times 2 = 30 \text{ cm}$ olur.

5. Çevre Problemleri ve Günlük Hayat Uygulamaları 🏃‍♀️🚧

• Çevre bilgisi, günlük hayatta birçok alanda kullanılır. Örneğin, bir bahçenin etrafına tel çekmek, bir odanın etrafına süpürgelik döşemek veya bir parkın etrafında yürüyüş yapmak gibi durumlarda çevre hesaplamaları yaparız.
• Birden Fazla Tur/Sıra: Eğer bir şeklin etrafında birden fazla tur atılıyorsa veya birden fazla sıra tel çekiliyorsa, önce şeklin çevresini buluruz, sonra bu çevreyi tur veya sıra sayısı ile çarparız.
• Örnek: Çevresi 60 metre olan bir parkın etrafında 4 tur yürüyen biri, toplamda $60 \text{ m} \times 4 = 240 \text{ m}$ yürümüş olur.
• Şekilleri Birleştirme/Ayırma: Bir şekli kesip ikiye ayırdığımızda veya birden fazla şekli birleştirdiğimizde, yeni oluşan şeklin çevresi değişir. Yeni oluşan kesik kenarlar da çevreye dahil edilirken, birleşen kenarlar artık çevreye dahil olmaz.
• Örnek: Bir kareyi ortadan ikiye kestiğimizde iki tane dikdörtgen oluşur. Bu dikdörtgenlerin her birinin çevresi, orijinal karenin çevresinden farklı olacaktır.

6. Sayı Bilgisi İpuçları 🔢

• İki Basamaklı Sayılar: 10'dan başlayıp 99'a kadar olan sayılardır.
• Rakamları Farklı Sayılar: Bir sayının içinde aynı rakamın tekrar etmemesi demektir. Örneğin, 47 rakamları farklıdır, ama 55 rakamları aynıdır.
• En Küçük Sayı: Genellikle 10'dur. Rakamları farklı en küçük iki basamaklı sayı da 10'dur.
• Tek Sayılar: Birler basamağı 1, 3, 5, 7, 9 olan sayılardır. (Örnek: 13, 25, 39)
• Çift Sayılar: Birler basamağı 0, 2, 4, 6, 8 olan sayılardır. (Örnek: 12, 24, 30)
• 💡 İpucu: "20'den küçük en büyük tek sayı" gibi ifadelerde hem küçüklük/büyüklük hem de tek/çift olma koşullarına dikkat etmelisin. 20'den küçük sayılar 19, 18, 17... diye gider. Bunlar arasında en büyüğü ve tek olanı 19'dur.

Unutma, bol bol pratik yapmak ve her soruyu dikkatlice okumak başarının anahtarıdır! Başarılar dileriz! 🚀