🎓 7. sınıf Ahlaki Davranışlar Test 10 - Ders Notu ve İpuçları

Bu ders notu, 7. sınıf Ahlaki Davranışlar konularını kapsayan bir testin genel analizinden yola çıkarak hazırlanmıştır. Amacımız, İslam'ın temel ahlaki değerlerini, Peygamberimizin örnek kişiliğini, Kuran'dan önemli mesajları ve toplumsal görgü kurallarını pekiştirerek sınava daha iyi hazırlanmanı sağlamaktır. Bu notlar, konuları tekrar etmen ve önemli noktaları hatırlaman için kapsamlı bir rehber olacaktır. Haydi, güzel ahlak yolculuğumuza başlayalım! 🚀

İslam'da Temel Ahlaki Değerler ve Kavramlar 🌟

• Paylaşma ve Yardımlaşma: İslam dini, insanları birbirine yardım etmeye ve sahip olduklarını paylaşmaya teşvik eder.
  • Cömertlik: Elindeki imkanları başkalarıyla gönülden paylaşma, eli açık olma halidir. Bir arkadaşına yiyeceğini ikram etmek cömertlik örneğidir. 🍎
  • İnfak: Allah rızası için maldan harcama yapmaktır. Bu, zekat, sadaka gibi farz veya nafile ibadetleri kapsar. Yoksullara yardım etmek, bir öğrencinin eğitimine destek olmak infaktır.
  • Yardıseverlik: İhtiyaç sahiplerine maddi veya manevi olarak destek olmak, onların sıkıntısını gidermeye çalışmaktır.

  💡 İpucu: Cömertlik ve infak kavramları genellikle birbiriyle ilişkilidir. İnfak, cömertliğin dini bir boyutudur diyebiliriz.

• İsraftan Kaçınma ve Tutumluluk: Kaynakları gereksiz yere harcamamak, ölçülü ve dengeli kullanmaktır.
  • İsraf: Elindekini gereksiz yere harcamak, saçıp savurmaktır. Yiyecekleri çöpe atmak, suyu boşa akıtmak israftır. 🗑️
  • Tutumluluk: Malları, zamanı ve enerjiyi dikkatli ve verimli kullanmaktır. "Ak akçe kara gün içindir" veya "Damlaya damlaya göl olur" atasözleri tutumluluğun önemini vurgular.
  • Cimrilik: Sahip olduğu imkanları başkalarıyla paylaşmaktan kaçınmak, aşırı derecede tutumlu olmaktır. İslam, israf ile cimrilik arasında dengeli bir yol izlemeyi öğütler.

  ⚠️ Dikkat: İsraf ve cimrilik, İslam ahlakında hoş karşılanmayan davranışlardır. Dengeli harcama esastır.

• Dürüstlük, Emanete Sadakat ve Sözünde Durma: Toplumsal ilişkilerin temelidir.
  • Dürüstlük: Doğru sözlü olmak, yalandan uzak durmaktır.
  • Emanete Sadakat: Kendine güvenilerek bırakılan bir şeyi korumak ve zamanı geldiğinde eksiksiz teslim etmektir. Bir arkadaşının eşyasını ödünç aldığında ona iyi bakmak emanete sadakattir.
  • Sözünde Durma: Verdiği sözleri yerine getirmektir.

  ⚠️ Dikkat: Yalan söylemek, sözünde durmamak ve emanete ihanet etmek, mümin bir insana yakışmayan davranışlardır.
• Adalet: Herkese hakkını vermek, hak ve hukuka uygun davranmaktır. Haksızlık karşısında durmak, ayrımcılık yapmamak adaletin gereğidir. ⚖️
• Hoşgörü ve Bağışlayıcılık: Başkalarının farklılıklarına saygı duymak, hatalarını affetmektir. Mevlana'nın "Gel, gel, ne olursan ol yine gel" sözü hoşgörünün en güzel örneklerindendir. 🙏
• Alçak Gönüllülük (Tevazu): Kendini başkalarından üstün görmemek, kibirden uzak durmaktır. Yunus Emre'nin dediği gibi "Yücelerden bakan göz değil."
• Sevgi, Merhamet, Şefkat ve Empati: Müslümanların birbirine karşı hissetmesi gereken duygulardır. Bir hadiste müminler, bir organı rahatsızlandığında diğer organları da bu acıyı paylaşan bir bedene benzetilir. Bu, sevgi, paylaşma ve empatiyi vurgular. ❤️
• Öz Denetim ve Sorumluluk: Kendi davranışlarını kontrol edebilme ve yaptıklarının sonuçlarını üstlenebilme yeteneğidir. Öz denetim, sorumluluk bilinciyle yakından ilişkilidir.

Peygamberimizin (s.a.v.) ve Sahabenin Örnek Ahlakı ✨

• Peygamber Efendimiz (s.a.v.), hayatı boyunca tüm insanlığa örnek olmuş bir ahlak abidesidir. Onun adaleti, kendi kızı dahi olsa suç işleyene ceza vermekten çekinmemesiyle açıkça görülür.
• Peygamberimizin lakabı olan Muhammedü'l-Emin, onun güvenilirliğini ifade eder. Bu lakap, daha peygamber olmadan önce bile Mekkeliler tarafından ona verilmiştir.
• Sahabeler de güzel ahlaklarıyla öne çıkmışlardır. Örneğin, Hz. Ebubekir'in adı anılınca akla ilk gelen değerlerden biri onun dostluğudur.

Toplumsal Görgü Kuralları 🤝

• Toplum içinde uyulması gereken nezaket ve saygı kurallarıdır.
  • Selamlaşmak: Karşılaştığımız insanlara "Merhaba", "Selamünaleyküm" gibi ifadelerle iyi dileklerimizi sunmaktır. Güler yüzle selam vermek önemlidir. 😊
  • Özür Dilemek: Hata yaptığımızda veya istemeden birine zarar verdiğimizde özür dilemek, olgun bir davranıştır. "Pardon", "Özür dilerim" demek, ilişkileri güçlendirir.
  • Yaşlılara Saygı: Otobüste yaşlılara yer vermek, onlara yardımcı olmak gibi davranışlar görgü kurallarındandır.

Kuran-ı Kerim'den Ahlaki Mesajlar ve Felak Suresi 📖

• Kuran-ı Kerim, müminlere yol gösteren birçok ahlaki öğüt içerir.
  • A'raf Suresi, 199. Ayet: "Sen af yolunu tut, iyiliği emret, cahillerden yüz çevir." Bu ayet hoşgörü ve bağışlamayı vurgular.
  • Al-i İmran Suresi, 134. Ayet: "O takva sahipleri ki bollukta da darlıkta da Allah için harcarlar, öfkelerini yutarlar ve insanları affederler..." İnfak, öfke kontrolü ve bağışlama konularına değinir.
  • Nisa Suresi, 58. Ayet: "Allah size emanetleri ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğinizde adaletli hükmetmenizi emreder." Emanet ve adaletin önemini belirtir.
  • Furkan Suresi, 63. Ayet: "Rahman'ın kulları yeryüzünde mütevazı yürürler. Bilgisizler kendilerine takıldıkları zaman onlara güzel ve yumuşak söz söylerler." Tevazu ve güzel sözlü olmayı vurgular.
  • Furkan Suresi, 67. Ayet: "Onlar harcadıklarında ve israf ne de cimrilik ederler. Onların harcamaları bu ikisi arasında dengeli bir harcamadır." İsraf ve cimrilikten kaçınarak dengeli harcamanın önemini anlatır.
  • A'raf Suresi, 31. Ayet: "Yiyin, için fakat israf etmeyin." Tutumluluğu ve israftan kaçınmayı öğütler.
• Felak Suresi: Kuran-ı Kerim'in 113. suresidir.
  • Mekke döneminde inmiştir ve 5 ayettir.
  • "Felak" kelimesi "sabah aydınlığı" anlamına gelir.
  • Bu surede Allah'a sığınılması gereken bazı kötülükler öğretilir. Bunlar:
    • Yaratılmışların şerrinden.
    • Karanlığı çöktüğü zaman gecenin şerrinden.
    • Düğümlere üfürenlerin (büyücülerin) şerrinden.
    • Kıskandığı vakit kıskanç kişinin şerrinden.
  • Felak Suresi, Allah'a sığınma ve korunma duası niteliğindedir. Şeytanın ve vesvesecilerin şerrinden Allah'a sığınmak, genel bir korunma duasıdır ancak Felak Suresi'nin anlamında doğrudan bu ifade yer almaz, daha çok somut kötülüklerden bahsedilir.
  • Felak Suresi'nin son ayeti: "Ve min şerri hâsidin izâ hased." (Kıskandığı vakit kıskanç kişinin şerrinden.)

  💡 İpucu: Felak Suresi'nin anlamını ve hangi kötülüklerden korunmak için okunduğunu iyi bilmek, testlerde sıkça karşına çıkabilir.

Peygamber Kıssaları: Hz. Salih (a.s.) ve Semud Kavmi 🐪

• Hz. Salih (a.s.), Allah tarafından Semud halkına gönderilmiş bir peygamberdir.
• Semud halkı, putlara tapan, tevhit inancından uzak bir kavimdi. Hz. Salih, onları Allah'ın birliğine inanmaya ve doğru yola davet etmek için gönderilmiştir.
• Allah, Hz. Salih'e mucize olarak kayadan çıkan dişi ve hamile bir deve vermiştir. Bu deve, Semud halkı için bir imtihan ve uyarı niteliğindeydi. Deveye zarar vermemeleri ve suyunu paylaşmaları istenmişti.
• Ancak Semud halkı, bu mucizeye inanmamış, Hz. Salih'i ve ona inananları yıldırmak amacıyla deveyi öldürmüşlerdir. Bu itaatsizlikleri sonucunda Allah'ın azabına uğramışlardır.
• Hz. Salih, Medyen halkına değil, Semud halkına gönderilmiştir.

İslam Düşünürlerinin Ahlaki Öğütleri 📚

• Yunus Emre: Şiirlerinde infak, alçak gönüllülük, sevgi ve hoşgörü gibi değerleri işlemiştir. "Bir miskini gördün ise, bir eskice verdin ise, yarın anda karşı gele, Hak libâsın giymiş gibi" dizeleri infakın önemini vurgular.
• Mevlana: Hoşgörü ve bağışlayıcılığın sembol isimlerinden biridir. "Gel, gel, ne olursan ol yine gel" sözüyle tüm insanlığı kucaklamıştır.

Hadisler ve Ahlaki İlkeler 🗣️

• Hadisler, Peygamberimizin sözleri ve uygulamalarıdır. Ahlaki davranışlar konusunda bize rehberlik ederler.
  • Münafıklık Alametleri: "Münafığın alameti üçtür: Konuştuğu zaman yalan söyler, söz verince sözünde durmaz, kendisine verilen emanete ihanet eder." Bu hadis, dürüstlük, sözünde durma ve emanete sadakatin önemini vurgular.
  • Müslümanların Kardeşliği: "Müminler, birbirlerini sevmede, birbirlerine merhamet ve şefkat göstermede, tıpkı bir organı rahatsızlandığında diğer organları da uykusuzluk ve yüksek ateşle bu acıyı paylaşan bir bedene benzer." Bu hadis, müminler arasındaki birlik, beraberlik, sevgi, merhamet ve empatinin önemini gösterir.

Atasözleri ve Değerler Eğitimi 🧠

• Atasözleri, toplumun deneyimlerinden süzülmüş bilgelik ve ahlaki öğütler içerir.
  • "Ak akçe kara gün içindir." ve "Damlaya damlaya göl olur." atasözleri tutumluluk ve birikim yapmanın önemini vurgular. Bu atasözleri, Kuran'daki israftan kaçınma ve ölçülü olma prensipleriyle anlam bakımından örtüşür.
  • "Bakarsan bağ, bakmazsan dağ olur." atasözü ise emeğin ve sorumluluğun önemini anlatır.

Bu ders notları, Ahlaki Davranışlar dersinde başarılı olman için gereken temel bilgileri ve kavramları özetlemektedir. Konuları tekrar ederken bu notlardan faydalanabilir, anlamadığın yerleri öğretmenine sorabilirsin. Unutma, güzel ahlak sadece derslerde değil, hayatın her alanında bize yol gösteren en değerli hazinedir. Başarılar dilerim! 🌟