🎓 7. sınıf Ahlaki Davranışlar Test 8 - Ders Notu ve İpuçları
Bu ders notu, 7. sınıf Ahlaki Davranışlar Testi'nde karşına çıkabilecek ana konuları ve kritik bilgileri özetlemektedir. Test genellikle İslam'ın temel surelerinden Felak Suresi'nin anlamı ve öğretileri, peygamber kıssalarından Hz. Salih (a.s.) ve Semud Kavmi'nin hikayesi, ayrıca öz denetim, dostluk, sorumluluk, güvenilirlik gibi temel ahlaki değerler ve davranışlar üzerine odaklanmaktadır. Bu notları dikkatlice okuyarak sınavına daha iyi hazırlanabilirsin. 💪
🤲 Felak Suresi ve Korunma Duası
Felak Suresi, Kur'an-ı Kerim'in son surelerinden biridir ve Allah'a sığınmanın önemini vurgular. İsmindeki "Felak" kelimesi, sabah aydınlığı anlamına gelir. Bu sure, her türlü kötülükten Allah'a sığınmayı öğretir. 🌙✨
- Ayet Sayısı: Felak Suresi, toplam beş ayetten oluşur.
- Ana Mesajı: Sabahın Rabb'ine sığınmak, yaratılmışların şerrinden, karanlık çöktüğünde gecenin şerrinden, düğümlere üfleyen büyücülerin şerrinden ve kıskanç kişinin şerrinden Allah'a sığınmayı emreder.
- Muavvizeteyn: Felak ve Nâs sureleri, insanı kötülüklerden koruduğu için "Muavvizeteyn" (iki koruyucu) olarak adlandırılır. Bu sureleri sıkça okumak, manevi bir kalkan görevi görür.
- Nelerden Sığınılır?
- Yaratılmış her şeyin kötülüğünden.
- Karanlık çöktüğünde gecenin şerrinden (karanlığın getirdiği korku ve kötülüklerden).
- Büyü yapan üfürükçülerin şerrinden.
- Kıskançlık besleyen kişilerin kötülüğünden.
⚠️ Dikkat: Felak Suresi, Allah'ın eşi benzeri olmadığını değil, Allah'a sığınmanın yollarını ve sığınılması gereken kötülükleri anlatır. Allah'ın birliği (Tevhid) daha çok İhlas Suresi'nin konusudur.
🐪 Peygamber Kıssaları: Hz. Salih (a.s.) ve Semud Kavmi
Peygamber kıssaları, geçmiş ümmetlerin yaşadıkları olaylar ve peygamberlerin mücadeleleri aracılığıyla bizlere önemli dersler verir. Hz. Salih (a.s.) ve Semud Kavmi'nin hikayesi de bunlardan biridir.
- Hz. Salih (a.s.): Semud kavmine gönderilen bir peygamberdir. Kendi milleti arasında güvenilir, zayıfları ve yoksulları gözeten, hayır işleriyle uğraşan bir kişiydi. İnsanlara tebliğ yaparken baskı ve zorlama yapmazdı. Peygamberler, görevlerini Allah rızası için karşılıksız yerine getirirler.
- Semud Kavmi:
- Özellikleri: Büyüklenmeyi severler, tevhit inancından (Allah'ın birliğine inanmaktan) uzaklaşmışlardı, nankördüler ve mütevazı değillerdi. Gösterişi ve dünya malını severlerdi.
- Mucize: Hz. Salih'in kavmine gösterdiği en büyük mucize, kayadan çıkan dişi bir devedir. Bu deve, onlara bir imtihan olarak gönderilmişti.
- Helak Sebepleri: Semud kavmi, Hz. Salih'in uyarılarına rağmen dişi deveyi öldürdü. Ayrıca Hz. Salih'i ve ona inananları öldürmeye kastettiler. Tevhit inancından uzaklaşıp nankörlük etmeleri de helak olmalarının temel nedenlerindendir.
- Helak Şekli: Allah, onların bu isyankar davranışları sonucunda şiddetli bir ses ile onları helak etti.
💡 İpucu: Peygamber kıssalarını okurken, peygamberlerin örnek davranışlarına ve kavimlerin neden helak olduğuna dikkat etmelisin. Bu hikayelerden günümüz için ahlaki dersler çıkarmak önemlidir.
✨ Temel Ahlaki Değerler ve Davranışlar
İslam dini, bireyin ve toplumun huzuru için birçok güzel ahlaki değeri ve davranışı teşvik eder.
- Öz Denetim (Nefis Muhasebesi): İnsanın kendi duygularını, düşüncelerini ve davranışlarını ölçülü bir biçimde kontrol altında tutabilme yeteneğidir. Kendini sorgulamak, hatalarını görmek ve doğru yola yönelmek öz denetimin bir parçasıdır. Öfkelendiğinde kendini kontrol edebilmek, olumsuz durumlarda sabırlı olmak, övgüye karşı alçakgönüllü davranmak ve farklı düşüncelere saygılı olmak öz denetim sahibi kişilerin özellikleridir.
- Dostluk ve Paylaşma: Dostluk, acıları, üzüntüleri, mutlulukları, sevdiklerini, düşünceleri ve maddi imkanları paylaşmaktır. Dostlukta kişisel menfaat ve çıkar düşüncesi olmaz. Arkadaşının üzüntülü anında teselli etmek, mutluluklarını paylaşmak, güzel sohbetler etmek dostlukta beklenen davranışlardır. Ancak arkadaşına kopya vermek gibi haksız ve yanlış davranışlar dostlukla bağdaşmaz.
- Güzel Ahlakın Temelleri:
- Empati: Kendini başkasının yerine koyarak onun duygularını ve düşüncelerini anlamaya çalışmaktır.
- Hakkı Gözetme: Herkesin hakkına riayet etmek, adil olmak ve kimseye haksızlık yapmamaktır.
- Alçakgönüllülük: Kibirli olmamak, kendini başkalarından üstün görmemek ve tevazu sahibi olmaktır.
- Kötü Davranışlardan Sakınma:
- Kıskançlık: Başkasında olan bir nimeti çekememek ve onun yok olmasını istemektir. Bu kötü bir duygudur.
- Dedikodu (Gıybet): Bir kimsenin arkasından, onun hoşuna gitmeyecek şekilde konuşmaktır. Bu da İslam'da yasaklanmış kötü bir davranıştır.
- Kötü Zan: Hakkında bilgi bulunmayan bir şeyin ardına düşmek, insanlar hakkında olumsuz ve asılsız düşüncelere sahip olmaktır. Kuran-ı Kerim, kulak, göz ve gönlün bunlardan sorumlu olduğunu belirtir. (İsra suresi, 36. ayet)
- Haksızlık ve Hilekarlık: Ölçüde ve tartıda hile yapmak, malları haksızlıkla elde etmek, karşılıklı rıza olmadan ticaret yapmak gibi davranışlar dinimizce yasaklanmıştır. (Mutaffifîn suresi, 1-3 ayetler; Nisa suresi, 29. ayet)
- İnsan Onuru ve Bireysel Sorumluluk:
- İnsan Saygınlığı: Allah, insanoğlunu şerefli kılmış, diğer yaratılmışların birçoğundan üstün tutmuştur. Bu, insanın yaratılışındaki özel değere işaret eder. (İsrâ suresi, 70. ayet)
- Sorumluluk: Herkes kendi yaptıklarından sorumludur. Kim doğru yolu bulmuşsa kendi lehine, kim de sapıtmışsa kendi aleyhine sapıtmıştır. Hiçbir günahkar, başka bir günahkarın günah yükünü yüklenmez. (İsrâ suresi, 15. ayet) Bu ayet, bireysel sorumluluğun altını çizer.
- Güvenilirlik: Müslüman, insanların elinden ve dilinden emin olduğu kimsedir. Bu hadis, güvenilirliğin İslam ahlakındaki merkezi yerini vurgular. Bir Müslüman, sözüne ve davranışlarına güvenilen, kimseye zarar vermeyen bir insan olmalıdır. 🤝
💡 İpucu: Ayet ve hadislerde geçen anahtar kelimeleri ve mesajları iyi anlamaya çalış. Sorularda verilen metinleri dikkatlice oku ve metnin ana fikrini yakalamaya odaklan. "Değildir", "yer almaz", "olamaz" gibi olumsuz ifadeler içeren sorulara özellikle dikkat et! 👀
Bu ders notu, sınavda başarılı olman için sana yol gösterecektir. Bol şans! 🍀