🎓 7. sınıf Ahlaki Davranışlar Test 3 - Ders Notu ve İpuçları

Sevgili öğrenciler, bu ders notu, Ahlaki Davranışlar ünitesinde karşınıza çıkabilecek temel kavramları ve önemli noktaları pekiştirmeniz için hazırlandı. Konuları iyi anladığınızda, testlerdeki soruları çok daha kolay çözebileceksiniz.

⚖️ Adalet ve Hakkaniyet

Adalet, her şeyin ve herkesin hakkını vermek, orta yolu tutmak, ölçülü ve dengeli davranmaktır. Haksızlık yapmamak, başkalarına zarar vermemek, hak ve hukuk konusunda titiz davranmak demektir.

• Adaletin Önemi: Toplumsal barışı, huzuru ve güveni sağlar. Herkesin hak ettiğini almasına yardımcı olur.
• Adaletsizliğin Sonuçları: Toplumsal barış bozulur, hukuka ve devlete güven zayıflar, huzur ve güvenlik ortamı kaybolur.

💡 İpucu: Adalet sadece mahkeme salonlarında değil, günlük hayatımızda, arkadaşlarımızla ilişkilerimizde, ailemizde de önemlidir. Bir arkadaşının eşyasını izinsiz almak veya haksız yere birini suçlamak adaletsiz bir davranıştır.

💖 Hoşgörü, Affedicilik ve Merhamet

Bu kavramlar, insan ilişkilerinde sevgi, anlayış ve barışı temel alan önemli değerlerdir.

• Hoşgörü: Farklı düşünce ve davranışları anlayışla karşılamak, eleştirmek yerine kabul etmek ve tahammül etmektir. Yunus Emre'nin "Yaratılanı hoş gör, Yaradan'dan ötürü" sözü hoşgörünün en güzel ifadesidir.
• Affedicilik (Bağışlama): Yapılan bir hatayı veya kötülüğü unutmak, karşılık vermemek ve o kişiyi bağışlamaktır. Kin gütmek affediciliğin zıttıdır.
• Merhamet: Acıma, şefkat gösterme, zor durumda olanlara yardım etme duygusudur. Hem insanlara hem de diğer canlılara karşı merhametli olmak dinimizin emridir.

⚠️ Dikkat: Hoşgörü, her türlü kötülüğü kabul etmek veya yapılan yanlışlara göz yummak demek değildir. Önemli olan, farklılıklara saygı duymak ve yanlış yapanı affedebilme erdemini gösterebilmektir.

😇 Tevazu (Alçak Gönüllülük) ve Kibir

Tevazu, kişinin kendini başkalarından üstün görmemesi, gösterişten uzak durması ve mütevazı olmasıdır. Kibir ise tevazunun tam zıddıdır.

• Tevazu: "Rahman'ın has kulları o kimselerdir ki onlar yeryüzünde tevazu ile yürürler." (Furkan suresi, 63. ayet) ayetinde de belirtildiği gibi, Allah katında değerli bir özelliktir. Peygamberimiz (s.a.v.) de hayatı boyunca alçak gönüllülüğüyle örnek olmuştur; hastaları ziyaret etmiş, cenazelere katılmış, çocuklarla şakalaşmıştır.
• Kibir: Sahip olunan imkânlar için gurura kapılmak, kendini beğenmişlik ve başkalarını küçümsemektir. Dinimizce yerilen bir davranıştır.

💡 İpucu: Gerçek güç, tevazuda gizlidir. Ne kadar başarılı olursak olalım, alçak gönüllü olmayı unutmamalıyız.

✅ Dürüstlük ve Güvenilirlik

Dürüstlük, doğru sözlü olmak, yalandan kaçınmak ve sözünde durmaktır. Güvenilirlik ise emanete sahip çıkmak ve hile yapmamaktır.

• Doğruluk: "Yalan sözden kaçının." (Hac suresi, 30. ayet) ayeti dürüstlüğün önemini vurgular. Doğruluk iyiliğe, iyilik de cennete götürür.
• Yalanın Zararları: Güven duygusunu zayıflatır, toplumsal ilişkileri bozar, barış ve huzur ortamına zarar verir.
• Emanete Sadakat: Kendisine bir şey emanet edildiğinde ona sahip çıkmak, ihanet etmemek demektir. Sözünde durmak da güvenilirliğin bir göstergesidir.

⚠️ Dikkat: Yalan söylemek ve hile yapmak, dinimizce kesinlikle yasaklanmış kötü huylardır. Bir kez yalan söylediğinizde, insanlar size olan güvenini kaybedebilir.

⏳ Sabır

Sabır, zorluklar ve sıkıntılar karşısında dayanıklı olmak, acele etmemek, kararlılık ve direnç göstermektir.

• Sabrın Önemi: Hedeflere ulaşmada en büyük yardımcılardan biridir. Kişinin sakin kalmasını sağlar, hata yapmaktan korur. Yerinde, zamanında ve doğru bir şekilde davranmayı öğretir.
• Dinimizdeki Yeri: İslam dini, müminlerin sabrederek Allah'tan yardım dilemesini istemiştir. Yüce Allah'ın rızasını kazanmanın yollarından biri de sabretmektir. Hz. Peygamber'in hayatı sabır konusunda güzel örneklerle doludur.

💡 İpucu: Bir problemle karşılaştığında hemen pes etmek yerine, sabırla çözüm yolları aramak seni başarıya götürür. Örneğin, zor bir matematik sorusu çözerken sabırlı olmak gibi.

🤝 İyilik, Yardımlaşma ve Cömertlik

İyilik yapmak, başkalarına yardım etmek ve sahip olduklarından paylaşmak dinimizin teşvik ettiği güzel davranışlardır.

• Hayır Hasenat ve Sadaka: Allah yolunda harcamak, iyilik ve hayır yapmak anlamına gelir. Bu davranışları ertelememek önemlidir, çünkü ölümün ne zaman geleceği bilinmez.
• Yardımseverlik: Mazlumun (haksızlığa uğramış kişinin) yanında yer almak, ihtiyaç sahiplerine destek olmak.
• Cömertlik: Elindeki imkânları başkalarıyla paylaşmaktan çekinmemek.

💡 İpucu: Küçük bir yardım bile büyük bir iyiliğe dönüşebilir. Bir arkadaşına ders çalışırken destek olmak, bir yaşlıya poşetlerini taşımasında yardım etmek gibi basit şeyler bile iyiliktir.

😡 Haset (Kıskançlık)

Haset, bir başkasının sahip olduğu nimeti çekememek, onun elinden gitmesini istemek veya ondan daha iyisine sahip olma arzusudur.

• Hasetin Zararları: "Hasetten kaçınınız. Çünkü ateşin odunu yakıp yok ettiği gibi haset de iyi işleri yok eder, bitirir." hadisi hasetin zararlarını açıkça ortaya koyar. Haset, kişinin iç huzurunu bozar ve kötü düşüncelere sevk eder.

⚠️ Dikkat: Haset, Yunus Emre'nin hoşgörü anlayışıyla bağdaşmaz. Başkalarının başarılarına sevinmek ve onları tebrik etmek, hasetten uzak durmanın en güzel yoludur.

🫂 Dostluk ve Sosyal İlişkiler

Dostluk, karşılıklı sevgi, saygı ve güvene dayalı özel bir ilişkidir.

• Peygamberimizin Dostluk Anlayışı: Hz. Peygamber (s.a.v.) dostluğun ölçüsünü ve nasıl sürdürüleceğini bizzat yaşamıştır. Arkadaşlarını hasta iken ziyaret etmiş, ihtiyaç hâllerinde yalnız bırakmamış, sıkıntılarını paylaşmış, sevinçlerine ortak olmuştur.
• Dostlukta Önemli Noktalar: Kendimize uygun görmediğimizi başkalarına da uygun görmemek, yani empati yapmak. Dostlarımızı arayıp sormak, hal hatırlarını sormak.

💡 İpucu: Gerçek dostluklar zor zamanlarda belli olur. Bir arkadaşın zorda kaldığında ona destek olmak, dostluğunuzu pekiştirir.

👨‍👩‍👧‍👦 Saygı ve Toplumsal Değerler

Toplumda huzurlu bir yaşam için saygı ve diğer ahlaki değerler vazgeçilmezdir.

• Büyüklere Saygı, Küçüklere Merhamet: "Küçüğümüze merhamet etmeyen, büyüğümüze saygı göstermeyen bizden değildir." hadisi, bu iki önemli değeri bir arada vurgular.
• İnsan Haklarına Saygı: Herkesin haklarına riayet etmek, doğayı ve çevreyi korumak, komşuların haklarını gözetmek dinimizce övülen davranışlardır.

🇹🇷 Vatanseverlik ve Öz Denetim

Vatanseverlik, vatanına bağlılık ve onu koruma arzusudur. Öz denetim ise kişinin davranışlarını kontrol edebilmesidir.

• Vatan Sevgisi: Vatanı korumak ve savunmak, dinimizce de büyük bir değer taşır. "Bir gün ve bir gece nöbet tutmak, bir ay oruç tutup geceleri namaz kılmaktan daha hayırlıdır." hadisi vatan savunmasının önemini gösterir.
• Öz Denetim: Oruç tutmak ve geceleri namaz kılmak gibi ibadetler, kişinin öz denetimini geliştirir ve iradesini güçlendirir.

Unutmayın, bu kavramlar sadece testlerde değil, hayatınızın her alanında size yol gösterecek değerlerdir. Başarılar dilerim! 😊