Devredeki ampermetrelerin gösterdiği değerleri anahtar açık ve kapalıyken ayrı ayrı inceleyelim. Özdeş dirençlerin her birinin direncini \(R\), pilin gerilimini \(V\) olarak kabul edelim.
- Anahtar Açıkken (İlk Durum):
- Üst koldaki direnç \(R\)'dir. A1 ampermetresi bu koldan geçen akımı ölçer.
- Alt koldaki iki direnç seri bağlıdır, toplam direnç \(R + R = 2R\)'dir. A2 ampermetresi bu koldan geçen akımı ölçer.
- A3 ampermetresi devrenin ana kol akımını ölçer.
Akımlar:
- A1 akımı: \(I_1 = V/R\)
- A2 akımı: \(I_2 = V/(2R)\)
- A3 akımı: \(I_3 = I_1 + I_2 = V/R + V/(2R) = 3V/(2R)\)
- Anahtar Kapalıyken (Son Durum):
- Anahtar kapandığında, alt koldaki sağdaki direnç kısa devre olur. Yani akım o direncin üzerinden geçmek yerine anahtar üzerinden geçer.
- Bu durumda alt kolda sadece bir direnç kalır, toplam direnç \(R\)'dir.
- Üst kol değişmez, direnç yine \(R\)'dir.
Akımlar:
- A1 akımı: \(I'_1 = V/R\)
- A2 akımı: \(I'_2 = V/R\)
- A3 akımı: \(I'_3 = I'_1 + I'_2 = V/R + V/R = 2V/R\)
Şimdi Aysel'in işaretlemelerini kontrol edelim:
- I. A1 ampermetresinin gösterdiği değer değişmez.
İlk durum: \(I_1 = V/R\)
Son durum: \(I'_1 = V/R\)
Değer değişmemiştir. Bu ifade doğrudur. Aysel "Doğru" olarak işaretlemiştir. Aysel'in bu basamakta hatası yoktur.
- II. A2 ampermetresinin gösterdiği değer artar.
İlk durum: \(I_2 = V/(2R)\)
Son durum: \(I'_2 = V/R\)
\(V/R > V/(2R)\) olduğu için A2 ampermetresinin gösterdiği değer artmıştır. Bu ifade doğrudur. Aysel ise "Yanlış" olarak işaretlemiştir. Aysel bu basamakta hatalı işaretleme yapmıştır.
- III. A3 ampermetresinin gösterdiği değer azalır.
İlk durum: \(I_3 = 3V/(2R) = 1.5 V/R\)
Son durum: \(I'_3 = 2V/R\)
\(2V/R > 1.5V/R\) olduğu için A3 ampermetresinin gösterdiği değer artmıştır, azalmamıştır. Bu ifade yanlıştır. Aysel "Yanlış" olarak işaretlemiştir. Aysel'in bu basamakta hatası yoktur.
Aysel sadece II. basamakta hatalı işaretleme yapmıştır.
Cevap B seçeneğidir.