Sorunun Çözümü
Verilen olayda, güneş ışınları (paralel ışınlar) kırık bir cam parçasından geçtikten sonra bir noktada toplanarak kağıdı yakmaktadır. Bu durumu inceleyelim:
- A) Cam parçası ışığı kırarak ışığın doğrultusunu değiştirmiştir.
Işık, havadan cama ve camdan tekrar havaya geçerken ortam değiştirir. Ortam değiştiren ışık, kırılma olayı sonucunda doğrultu değiştirir. Şekilde de ışınların camdan geçerken yön değiştirdiği açıkça görülmektedir. Bu ifade doğrudur. - B) Cam parçası ince kenarlı mercek gibi davranmıştır.
İnce kenarlı mercekler, paralel gelen ışınları bir noktada toplama (yakınsama) özelliğine sahiptir. Şekildeki cam parçası da paralel gelen güneş ışınlarını kağıt üzerinde bir noktada toplayarak kağıdın yanmasına neden olmuştur. Bu, ince kenarlı merceğin davranışına benzer. Bu ifade doğrudur. - C) Cam parçası üzerine gelen ışığın hızı değişmiştir.
Işık, farklı optik yoğunluktaki ortamlardan geçerken hızı değişir. Havadan cama veya camdan havaya geçerken ışığın hızı değişir. Bu hız değişimi, kırılma olayının temel nedenidir. Bu ifade doğrudur. - D) Cam parçası, üzerine gelen ışığın dağılmasına neden olmuştur.
Şekildeki cam parçası, paralel gelen ışınları bir noktada toplamıştır (yakınsatmıştır). Işığın dağılması (ıraksaması), ışınların birbirinden uzaklaşması anlamına gelir. Kağıdın yanması, ışık enerjisinin bir noktada yoğunlaşmasıyla gerçekleşir, bu da ışığın yakınsadığını gösterir, dağıldığını değil. Bu ifade yanlıştır.
Bu durumda yanlış olan ifade D seçeneğidir.
Cevap D seçeneğidir.