Bir bilimsel araştırmada, test edilmek istenen değişken dışındaki tüm değişkenlerin sabit tutulması (kontrol edilmesi) esastır. Bu, "kontrollü deney" ilkesidir.
- Hipotez: "Açık alanda güneş ışığını doğrudan alan cisimlerin sıcaklıkları, gölgede bulunanlara göre daha çok artar." Bu hipotez, sıcaklık artışının güneş ışığına maruz kalma durumuyla (güneşli/gölgeli) ilişkisini araştırmaktadır.
- 1. adım: "Şekilde verildiği gibi aynı büyüklükteki beyaz ve siyah kumaşlara, termometreler kumaşların içinde kalacak şekilde sarıyorlar." Bu adımda, deneyde kullanılacak cisimlerin (kumaşların) rengi farklı seçilmiştir (beyaz ve siyah). Şekilde de siyah kumaş güneşte, beyaz kumaş gölgede gösterilmiştir.
- 2. adım: "Sonra kumaşlara sarılı termometrelerden birini güneş ışığını doğrudan alan bir yere, diğerini ise gölgeye bırakıyorlar." Bu adım, hipotezin test edilmesi için doğru değişkeni (güneş ışığı/gölge) ayarlamaktadır.
- 3. adım: "İki kumaş parçasındaki termometrelerin sıcaklık artışlarını beşer dakika ara ile iki ölçüm yapıp tablo oluşturuyorlar." Bu adım, veri toplama yöntemini açıklamaktadır ve bu haliyle bir hata içermemektedir.
Deneyin amacı, güneş ışığının sıcaklık üzerindeki etkisini incelemektir. Ancak 1. adımda, güneş ışığına maruz kalan cisim (siyah kumaş) ile gölgede kalan cismin (beyaz kumaş) renkleri farklı seçilmiştir. Cismin rengi, ısı emme ve yansıtma özelliklerini doğrudan etkileyen önemli bir değişkendir (siyah renk ısıyı daha çok emer, beyaz renk daha çok yansıtır). Bu durumda, gözlemlenen sıcaklık farkının sadece güneş ışığına maruz kalmaktan mı, yoksa aynı zamanda kumaşların farklı renklerinden mi kaynaklandığı anlaşılamaz. Hipotezi doğru bir şekilde test etmek için, her iki durumda da (güneşli ve gölgeli) aynı renkte kumaşlar (örneğin, iki siyah kumaş veya iki beyaz kumaş) kullanılmalıydı.
Bu nedenle, deneyin bilimsel geçerliliğini bozan hata, 1. adımda farklı renkte kumaşların kullanılmasıdır.
Cevap C seçeneğidir.