Bu ders notu, 7. sınıf öğrencilerinin yazım kuralları konusunda karşılaşabileceği temel zorlukları aşmalarına yardımcı olmak için hazırlandı. Özel isimlerin, bağlaçların, eklerin, birleşik kelimelerin, kısaltmaların ve sayıların doğru yazımı gibi önemli konuları kapsar. Bu notlarla, yazım hatalarını kolayca fark edip düzeltebileceksin! 🚀

1. Büyük Harflerin Kullanımı ✨

• Özel İsimler ve Onlara Gelen Ekler: Kişi adları, soyadları, takma adlar, hayvanlara verilen özel adlar, millet, dil, din, mezhep adları, gezegen ve yıldız adları (coğrafi anlamda kullanıldığında), yer adları (kıta, bölge, il, ilçe, köy vb.), mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak adları büyük harfle başlar. Bu özel isimlere gelen çekim ekleri kesme işareti (') ile ayrılır.
• Örnek: Mustafa Kemal Atatürk, Ayşe Hanım, Minnoş, Türk, Türkçe, Mars, Ankara Kalesi, Cumhuriyet Mahallesi, Atatürk Bulvarı.
• ⚠️ Dikkat: Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
• Örnek: Türk Dil Kurumunda, Türkiye Büyük Millet Meclisine.
• Unvanlar ve Saygı Sözleri: Kişi adlarından önce veya sonra gelen unvanlar, saygı sözleri, rütbe adları ve lakaplar büyük harfle başlar.
• Örnek: Doktor Zeynep, Ayşe Hanım, Yüzbaşı Ali.
• Coğrafi Adlar ve Yönler: Özel ada dahil olan deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. coğrafi terimler büyük harfle başlar. Yön adları (kuzey, güney, doğu, batı) bir yer adından önce gelirse büyük, sonra gelirse küçük harfle başlar. Ara yönler bitişik yazılır.
• Örnek: Tuna Nehri, Ağrı Dağı, Doğu Anadolu, Türkiye'nin güneyi, kuzeybatı.
• Tarihi Olay, Çağ ve Dönem Adları: Özel bir dönemi, çağı veya olayı ifade eden adlar büyük harfle başlar.
• Örnek: İlk Çağ, Kurtuluş Savaşı, Fetret Devri, Kavimler Göçü.
• Eser Adları (Kitap, Dergi, Gazete vb.): Kitap, dergi, gazete ve sanat eseri adlarının her kelimesi büyük harfle başlar. Ancak aradaki "ve, ile, de, mi" gibi bağlaçlar ve edatlar küçük harfle yazılır (tüm harfleri büyük yazılmadıkça).
• Örnek: Suç ve Ceza, Leyla ile Mecnun, Milliyet Gazetesi, Türk Dili dergisi.

2. "De" Bağlacı ve Ekinin Yazımı 📌

• Bağlaç Olan "de/da": Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmazsa ayrı yazılır ve asla "te/ta" şekline dönüşmez.
• Örnek: Sen de gelmelisin. (Sen gelmelisin.)
• Örnek: Kitabı evde unuttum da geri döndüm.
• Ek Olan "-de/-da": Bulunma hâl ekidir, isme bitişik yazılır ve cümleden çıkarıldığında anlam bozulur. Ünsüz benzeşmesi kuralına göre "te/ta" şekline dönüşebilir.
• Örnek: Kalemim sende kalmış. (Kalemim sen kalmış.) ❌
• Örnek: Okulda çok eğlendik. (Okul çok eğlendik.) ❌
• Örnek: Sepette elmalar var.
• 💡 İpucu: "De/da"yı cümleden çıkarıp okuyun. Anlam bozulmuyorsa ayrı (bağlaç), bozuluyorsa bitişik (ek) yazılır.

3. "Ki" Bağlacı ve Ekinin Yazımı 🔗

• Bağlaç Olan "ki": Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmazsa ayrı yazılır. Genellikle iki cümleyi birbirine bağlar.
• Örnek: Öyle korkmuştu ki tek kelime söyleyemedi. (Öyle korkmuştu, tek kelime söyleyemedi.)
• Örnek: Biliyorum ki sen başarılı olacaksın.
• Ek Olan "-ki": İki tür "-ki" eki vardır:
• İlgi Eki (-ki): Bir ismin yerini tutar ve bitişik yazılır. "Benimki, seninki, onunki" gibi.
• Örnek: Seninki daha yeni. (Senin kitabın daha yeni.)
• Sıfat Yapan Ek (-ki): Bir ismin özelliğini belirtir ve bitişik yazılır. Genellikle "hangi" sorusuna cevap verir.
• Örnek: Duvardaki resimler çok güzel. (Hangi resimler? Duvardaki resimler.)
• Örnek: Bahçedeki çiçekler açtı.
• 💡 İpucu: Bir kelimeye "-ler" eki getirebiliyorsanız ve anlamlı oluyorsa, o "-ki" ektir ve bitişik yazılır. (Örn: Duvardakiler, bahçedekiler.) Getiremiyorsanız ayrı yazılır (bağlaç). (Örn: Geldi ki'ler ❌)

4. Birleşik Kelimelerin Yazımı 🧩

• Anlam Kayması veya Ses Olayı Varsa Bitişik: İki kelime birleşirken anlamlarından birini veya ikisini de kaybederse ya da ses düşmesi, ses türemesi, ses değişimi gibi bir ses olayı meydana gelirse bitişik yazılır.
• Örnek: Hanımeli (çiçek adı), kuşburnu (bitki adı), kahvaltı (kahve altı), kaybolmak (kayıp olmak), hissetmek (his etmek), zannetmek (zan etmek), reddetmek (ret etmek), sabretmek (sabır etmek).
• Anlam Kayması veya Ses Olayı Yoksa Ayrı: Kelimeler birleşirken anlamlarını koruyorsa ve herhangi bir ses olayı meydana gelmiyorsa ayrı yazılır.
• Örnek: Fark etmek, arz etmek, yardım etmek, alt geçit, ana dil, yer çekimi.
• "Her-" ile Başlayanlar: "Herhangi" kelimesi bitişik yazılır. "Her an, her gün, her zaman" gibi ifadeler ayrı yazılır.
• Örnek: Herhangi bir sorun yok. Her gün ders çalışırım.
• "Ön-" ve "Öz-" ile Başlayanlar:
• "Ön söz" ayrı yazılır.
• "Ön yargı" ayrı yazılır.
• "Öz eleştiri" ayrı yazılır.
• "Öz yaşam öyküsü" ayrı yazılır.
• Pekiştirmeler: "Kapkara, sapsarı, masmavi" gibi pekiştirilmiş kelimeler bitişik yazılır.
• Örnek: Kapkara bir kedi gördüm.

5. Kısaltmaların Yazımı ve Ek Getirilmesi 📝

• Büyük Harfli Kısaltmalar:
• Genellikle aralarına nokta konmaz (T.C. ve T. gibi istisnalar hariç).
• Kısaltmaya gelen ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre gelir.
• Örnek: TBMM'ye (te-be-me-me'ye), THY'den (te-he-ye'den), TDK'nin (te-de-ke'nin).
• ⚠️ Dikkat: "M" harfinin okunuşu "em" olduğu için "TEM'in" şeklinde yazılmalıdır, "TEM'nin" yanlıştır.
• ⚠️ Dikkat: "T.C." (Türkiye Cumhuriyeti) ve "T." (Türkçe) kısaltmalarında nokta kullanılır.
• Küçük Harfli Kısaltmalar:
• Genellikle sonuna nokta konur.
• Kısaltmaya gelen ek, kelimenin açılımına göre gelir.
• Örnek: vb.leri (ve benzerleri), Alm.dan (Almancadan), Dr.a (Doktora).

6. Sayıların Yazımı 🔢

• Rakamla Yazım: Sayılar genellikle rakamla yazılır. Sıra sayıları rakamla yazılırken ya yanına nokta konur ya da kesme işaretiyle "-inci/-ıncı" eki getirilir.
• Örnek: 1. sınıf, 3. kat, 1'inci, 2'nci.
• Yazıyla Yazım: Para ile ilgili işlemler, ölçüler, istatistik veriler dışında sayılar metin içinde yazıyla da yazılabilir.
• Örnek: İki yüz doksan sayfa, elli bir kişi.
• Üleştirme Sayıları: Üleştirme sayıları (paylaştırma) her zaman yazıyla yazılır, rakamla yazılmaz.
• Örnek: Üçer elma (3'er ❌), ikişer kalem.

7. Yabancı Kökenli Kelimelerin Yazımı ve Ses Olayları 🗣️

• Türkçeye girmiş yabancı kökenli kelimelerin yazımında Türk Dil Kurumu'nun belirlediği kurallara uyulur. Bazı kelimeler Türkçenin ses yapısına göre değişiklik gösterebilir.
• Örnek: Program (proğram ❌), orijinal (orijinal ✅), otantik (otantik ✅).
• Ses Olayları: Türkçe kelimelerde veya birleşik kelimelerde ses düşmesi, ses türemesi gibi olaylar yazıma yansır.
• Örnek: Ağız-ı > Ağzı (ünlü düşmesi), burun-u > burnu.

8. Sıkça Karıştırılan Kelimelerin Doğru Yazımı 🤔

• Türkçede bazı kelimeler, ses benzerliği veya yaygın yanlış kullanımlar nedeniyle sıkça hatalı yazılır. Bu kelimelerin doğru yazılışlarını öğrenmek önemlidir.
• Örnek: Yalnız (yanlız ❌), herkes (herkez ❌), şarj (şarz ❌), sürpriz (süpriz ❌), bir şey (birşey ❌), birkaç (bir kaç ❌), sömestir (sömestr ❌), olağanüstü (olağan üstü ❌).
• 💡 İpucu: Emin olmadığınız kelimeler için TDK Yazım Kılavuzu'na bakmaktan çekinmeyin.

Bu ders notları, yazım kurallarını pekiştirmen ve sınavlarında başarılı olman için sana yol gösterecek. Bol bol pratik yapmayı ve okuduğun metinlerdeki yazımlara dikkat etmeyi unutma! Başarılar dilerim! 🌟