🎓 7. Sınıf Yazım Kuralları Test 6 - Ders Notu ve İpuçları

Bu ders notu, 7. sınıf yazım kuralları testlerinde sıklıkla karşına çıkacak, sınav öncesi tekrar yapmanı sağlayacak önemli konuları ve ipuçlarını içerir. Özellikle büyük ve küçük harflerin kullanımı, sayıların yazımı, bağlaçların ve eklerin doğru yazılışı, birleşik kelimelerin yazımı ve kısaltmalara getirilen ekler gibi temel yazım kurallarına odaklanılmıştır.

1. Büyük Harflerin Kullanımı 👑

• Özel Adlar: Kişi adları, soyadları, takma adlar, unvanlar (kişi adıyla birlikte kullanıldığında), millet, dil, din, mezhep adları büyük harfle başlar.
  💡 Örnek: Mustafa Kemal Atatürk, Doktor Ayşe Hanım, Türk, İngilizce, Müslümanlık.
• Yer Adları: Kıta, bölge, il, ilçe, köy, mahalle, cadde, sokak, meydan, dağ, ova, deniz, göl, nehir, boğaz gibi coğrafi yer adları büyük harfle başlar. Özel ada dahil olmayan il, ilçe, köy, mahalle, cadde, sokak gibi sözcükler küçük harfle başlar.
  💡 Örnek: Asya Kıtası, İç Anadolu Bölgesi, Ağrı Dağı, Tuna Nehri, Taksim Meydanı, Atatürk Caddesi, Simav ilçesi (ilçe küçük), Harran Ovası.
• Kurum, Kuruluş, Eser, Yapı Adları: Devlet, kurum, kuruluş, dernek, vakıf, okul, gazete, dergi, kitap, tablo, saray, köşk, han, kale, anıt adları büyük harfle başlar.
  💡 Örnek: Türkiye Cumhuriyeti, Türk Dil Kurumu, Medeni Kanun, Kaplumbağa Terbiyecisi, İshak Paşa Sarayı, Suç ve Ceza.
• Tarihi Olay, Dönem, Çağ Adları: Belirli bir tarihi dönemi, çağı veya olayı ifade eden adlar büyük harfle başlar.
  💡 Örnek: Orta Çağ, Kurtuluş Savaşı, Lale Devri.
• Özel Günler, Bayramlar, Haftalar, Festivaller: Milli ve dini bayramlar, özel günler, anma ve kutlama günleri büyük harfle başlar.
  💡 Örnek: Öğretmenler Günü, Yılbaşı, Lale Festivali.
• Belirli Tarih Bildiren Ay ve Gün Adları: Belirli bir tarihle birlikte kullanılan ay ve gün adları büyük harfle başlar.
  💡 Örnek: 25 Haziran Salı, 12 Mayıs 2024 Pazartesi.
• Gezegen ve Yıldız Adları: Dünya, Güneş, Ay kelimeleri gezegen anlamında kullanıldığında büyük harfle başlar.
  💡 Örnek: Bilim adamları Ay'da yaşam arıyor. (Coğrafi/astronomik terim olarak)
• ⚠️ Dikkat: Özel adlara getirilen yapım ekleri (-lı, -sız, -cı, -gil vb.) ve çokluk eki (-ler) kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu eklerden sonra gelen diğer çekim ekleri de ayrılmaz.
  💡 Örnek: Kastamonulu (Yanlış: Kastamonu'lu), Türkçenin, Ankaralılar.

2. Küçük Harflerin Kullanımı 🤏

• Akrabalık Adları: Akrabalık bildiren sözcükler (teyze, amca, hala, dayı vb.) unvan veya lakap olarak kullanılmadıkça küçük harfle başlar.
  💡 Örnek: Ayşe teyzem bize gelecekmiş. (Ama: Nene Hatun, Dayı Kemal gibi unvanlaşmışsa büyük harfle başlar.)
• Para Birimleri: Para birimlerinin adları küçük harfle başlar.
  💡 Örnek: avro, dolar, lira.
• Özel Adlardan Türemiş Kelimeler: Özel adlardan türeyen kelimeler küçük harfle başlar.
  💡 Örnek: Antepfıstığı, Van kedisi, Brüksel lahanası.

3. Sayıların Yazımı 🔢

• Genel Kural: Sayılar genellikle ayrı yazılır.
  💡 Örnek: on beş gün, seksen bin lira, beş yüz kişi.
• Üleştirme Sayıları: Üleştirme sayıları (paylaştırma) kesinlikle rakamla değil, yazıyla belirtilir.
  💡 Örnek: beşer (Yanlış: 5'er), ikişer, yüzer.
• Sıra Sayıları: Rakamla yazıldığında ya rakamdan sonra nokta (.) konur ya da kesme işaretiyle (') ek ayrılır.
  💡 Örnek: 7. sınıf veya 7'nci sınıf (Yanlış: 7'inci).
• Çok Basamaklı Sayılar: Dört veya daha fazla basamaklı sayılar kolay okunabilmesi için sondan sayılmak üzere üçlü gruplara ayrılır ve aralarına nokta konur. Bin, milyon, milyar, trilyon gibi sözcükler harfle yazılabilir.
  💡 Örnek: 1.250.000, on iki bin yıl, beş bin yıl.
• Çek ve Senetlerde: Bankacılık işlemlerinde, çek ve senetlerde geçen sayılar bitişik yazılır.
  💡 Örnek: yüzellibin.

4. Bağlaç "de" ve "ki"nin Yazımı ✍️

• Bağlaç "de": Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmuyorsa bağlaçtır ve her zaman ayrı yazılır. "-da/-de" şekline dönüşmez, "ta/te" olamaz.
  💡 Örnek: Türkiye Cumhuriyeti de temsil edildi. (Çıkarıldığında anlam bozulmaz.)
  ⚠️ Dikkat: "Bir de" ayrı yazılır. "Birde" şeklinde bitişik yazılırsa "bir yerde" anlamı taşır ve genellikle yazım yanlışıdır.
  💡 Örnek: Bir de sen gel! (Doğru) / Birde ne görsün! (Yanlış, doğrusu: Bir de ne görsün!)
• Bağlaç "ki": Cümleden çıkarıldığında anlam bozuluyorsa ek, bozulmuyorsa bağlaçtır ve ayrı yazılır.
  💡 Örnek: Duydum ki unutmuşsun. (Bağlaç, ayrı) / Raftaki kitap. (Ek, bitişik)
• Bitişik Yazılan "ki" Bağlaçları (Şifre: SOMBAHÇEM): Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, Hâlbuki, Çünkü, Meğerki. Bu kelimelerdeki "ki" daima bitişik yazılır.
  💡 Örnek: Sanki her şey dün gibi hatıramda.

5. Soru Eki "mi"nin Yazımı 🤔

• Her Zaman Ayrı: Soru eki olan "mı / mi / mu / mü" her zaman ayrı yazılır ve kendisinden sonra gelen ekler bu soru ekine bitişik yazılır.
  💡 Örnek: Bu okula yeni mi kayıt yaptırdın? Güler misin, ağlar mısın? Ben küçük bir çocuk muyum?

6. Birleşik Kelimelerin Yazımı 🤝

• İkilemeler: İkilemeler her zaman ayrı yazılır ve aralarına noktalama işareti konmaz.
  💡 Örnek: yana yakıla, git gide, art arda, göz göze, param parça, körü körüne, tıpa tıp, bir iki.
• Pekiştirmeli Sözcükler: Pekiştirmeli sözcükler (mavi-masmavi, sağlam-sapsağlam gibi) bitişik yazılır.
  💡 Örnek: çepeçevre.
• Alt, Üst, Ön, Art, İç, Dış, Sıra Sözcükleri:
  • Somut yer bildiren "alt, üst, ön, art, iç, dış, sıra" kelimeleri ayrı yazılır.
    💡 Örnek: yer altında, alt geçit, sıra dışı, yasa dışı.
  • Somut yer bildirmeyen "alt, üst, ön, art, iç, dış, sıra" kelimeleri bitişik yazılır.
    💡 Örnek: suçüstü, olağanüstü, ayaküstü, bilinçaltı.
• Belirsizlik Sıfatları ve Zamirleri: Bazı belirsizlik bildiren kelimeler bitişik, bazıları ayrı yazılır.
  
  • Bitişik: birkaç, birçok, birtakım, herhangi, hiçbir.
  • Ayrı: her şey, her biri, bir şey.
  
  💡 Örnek: birkaç gün, herhangi bir durum, her şey.

7. Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi ✂️

• Büyük Harfli Kısaltmalar: Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre ve kesme işaretiyle ayrılır.
  💡 Örnek: AB'ye, SGK'den, ODTÜ'de, TRT'de.
• Ölçü Birimi Kısaltmaları: Ölçü birimlerinin uluslararası kısaltmalarına nokta konmaz.
  💡 Örnek: m (metre), km (kilometre), kg (kilogram). Ekler de bu kısaltmalara gelirken nokta kullanılmaz.
  ⚠️ Dikkat: "10 m.'ye" yazımı yanlıştır, doğrusu "10 m'ye" olmalıdır.
• Noktalı Kısaltmalar: Bazı kısaltmalara (Dr., Mah., Cad. vb.) nokta konur ve bu kısaltmalara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
  💡 Örnek: Dr.dan (Doktordan), Mah.de (Mahallede).
• Kısaltmalara Gelen "-ki" Eki: Kısaltmalara gelen "-ki" eki, kısaltmanın okunuşuna göre bitişik yazılır.
  💡 Örnek: TV'deki (Yanlış: TV'daki), TCDD'deki.

8. Sık Karıştırılan Kelimelerin Doğru Yazımı 🧐

• Türkçede bazı kelimelerin yazımı sıkça karıştırılır. Bunları doğru öğrenmek önemlidir.
  💡 Örnekler:
  • Yanlış (Doğru: yalnız)
  • Pardösü (Doğru: pardösü)
  • Hemşehri (Doğru: hemşehri)
  • Yalnış (Doğru: yanlış)

Bu ders notu, yazım kuralları konusundaki temel bilgileri ve sık yapılan hataları kapsar. Sınavlara hazırlanırken bu notları tekrar tekrar okuyarak ve bol bol örnek çözerek konuları pekiştirebilirsin. Başarılar dilerim! 🚀