Sorunun Çözümü
Yukarıdaki grafik, bir aracın konumunun (yol, x) zamana (t) göre değişimini göstermektedir. Grafik, orijinden geçen düz bir çizgidir, bu da aracın sabit hızla hareket ettiğini gösterir.
1. Grafikten Denklemi Çıkarma:
- Yol-zaman grafiğinde eğim (hız) sabittir. Eğim, \(v = \frac{\Delta x}{\Delta t}\) formülüyle bulunur.
- Grafikten herhangi bir nokta alalım, örneğin \(t = 1\) sn iken \(x = 11\) m veya \(t = 2\) sn iken \(x = 22\) m.
- Eğim (hız) hesaplaması: \(v = \frac{11 \text{ m}}{1 \text{ sn}} = 11 \text{ m/sn}\).
- Bu durumda, yol-zaman denklemi \(x = v \cdot t\) formülünden \(x = 11t\) olarak bulunur.
2. Seçenekleri Kontrol Etme:
Bulduğumuz temel denklem \(x = 11t\) üzerinden seçenekleri inceleyelim:
- A) \(x = 11t\)
Bu, grafikten doğrudan elde ettiğimiz denklemdir. Dolayısıyla doğrudur. - B) \(\frac{t}{x} = \frac{1}{11}\)
\(x = 11t\) denkleminde her iki tarafı \(11x\) ile bölersek:
\(\frac{x}{11x} = \frac{11t}{11x} \Rightarrow \frac{1}{11} = \frac{t}{x}\).
Bu ifade de doğrudur. - C) \(t = \frac{x}{11}\)
\(x = 11t\) denkleminde her iki tarafı 11'e bölersek:
\(\frac{x}{11} = \frac{11t}{11} \Rightarrow t = \frac{x}{11}\).
Bu ifade de doğrudur. - D) \(t = \frac{11}{x}\)
Bu ifadeyi \(x = 11t\) denklemiyle karşılaştıralım. Eğer \(t = \frac{11}{x}\) ise, bu durumda \(x \cdot t = 11\) olur. Ancak grafikten elde ettiğimiz \(x = 11t\) denkleminde \(x\) ve \(t\) değerleri değiştikçe \(x \cdot t\) değeri de değişir (örneğin \(t=1, x=11 \Rightarrow xt=11\); \(t=2, x=22 \Rightarrow xt=44\)). Bu nedenle \(t = \frac{11}{x}\) ifadesi grafiği temsil etmez. Örneğin, \(t=2\) için \(x=22\) iken, bu seçenek \(t = \frac{11}{22} = \frac{1}{2}\) sonucunu verir ki bu yanlıştır.
Dolayısıyla bu ifade yanlıştır.
Grafiğe göre yanlış olan ifade D seçeneğidir.
Cevap D seçeneğidir.