Osmanlı Devleti'nde duraklamayı başlatan nedenlerden biri olmayanı bulmak için seçenekleri inceleyelim:

• A) Kapitülasyonların gümrük gelirlerini azaltması: Kapitülasyonlar, Osmanlı Devleti'nin ekonomik bağımsızlığını zedeleyerek gümrük gelirlerini düşürmüş ve maliyeyi olumsuz etkilemiştir. Bu, duraklamanın önemli bir ekonomik nedenidir.
• B) Coğrafi keşiflerin ticaret gelirlerini olumsuz etkilemesi: Coğrafi keşifler sonucunda ticaret yollarının değişmesi, Osmanlı'nın kontrolündeki İpek ve Baharat Yolları'nın önemini kaybetmesine ve dolayısıyla ticaret gelirlerinin azalmasına yol açmıştır. Bu da duraklamanın önemli bir ekonomik nedenidir.
• C) Ulaşılan doğal sınırların yeni fetihleri olanaksız kılması: Osmanlı Devleti'nin genişlemesiyle doğal (denizler, dağlar) ve siyasi (güçlü devletler) sınırlara ulaşılması, yeni fetihlerin durmasına veya zorlaşmasına neden olmuştur. Fetihlerin durması, ganimet ve toprak gelirlerinin azalması anlamına gelir ve bu da duraklamanın askeri ve siyasi bir nedenidir.
• D) Artan asker sayısına rağmen orduda eğitim ve disiplinin ortadan kalkması: Özellikle Kapıkulu Ocağı'nda devşirme sisteminin bozulması, ocağa usulsüz alımlar, askerlerin başka işlerle uğraşması gibi nedenlerle ordunun eğitim ve disiplini bozulmuş, savaş gücü azalmıştır. Bu, duraklamanın önemli bir askeri nedenidir.
• E) Kapıkulu askerlerinin Osmanlı yönetim anlayışını değiştirmek istemesi: Kapıkulu askerleri (özellikle Yeniçeriler) zaman zaman isyanlar çıkarmış, padişah değişikliklerine müdahale etmiş ve kendi çıkarları doğrultusunda hareket etmişlerdir. Ancak bu durum, mevcut yönetim anlayışını (monarşi, merkeziyetçi yapı vb.) kökten değiştirmekten ziyade, kendi konumlarını ve çıkarlarını koruma veya artırma amacı taşımıştır. Onların bu tür eylemleri duraklamanın bir sonucu ve belirtisi olup, duraklamayı başlatan temel bir neden olarak kabul edilemez. Diğer seçenekler doğrudan duraklamayı başlatan temel nedenlerdir.
• Doğru Seçenek E'dır.