Şifre oluşturma adımlarını ve kuralları inceleyelim:
- Şifre Uzunluğu: 5 haneli olacaktır.
- İçerik: İki sesli harf ve 5'ten büyük üç rakam içerecektir.
- Kullanılmayacak Harfler: Ö, i, ü harfleri kullanılmayacaktır.
- Tekrar: Herhangi bir harf ya da rakam en çok bir kez kullanılacaktır (tekrar yok).
- Rakamların Konumu: Rakamlar yan yana olacaktır.
Şimdi karakter kümelerini belirleyelim:
- Sesli Harfler: Türkçe'deki sesli harfler a, e, ı, i, o, ö, u, ü'dür. Kurala göre ö, i, ü kullanılmayacağı için geriye kalan sesli harfler: a, e, ı, o, u (toplam 5 adet).
- Rakamlar: 5'ten büyük rakamlar: 6, 7, 8, 9 (toplam 4 adet).
Şimdi adım adım hesaplamaları yapalım:
- 2 Sesli Harf Seçimi:
5 farklı sesli harf arasından 2 tanesini seçeceğiz. Tekrar olmadığı için kombinasyon kullanırız:
$$C(5, 2) = \frac{5!}{2!(5-2)!} = \frac{5 \times 4}{2 \times 1} = 10$$
- 3 Rakam Seçimi:
4 farklı rakam (6, 7, 8, 9) arasından 3 tanesini seçeceğiz. Tekrar olmadığı için kombinasyon kullanırız:
$$C(4, 3) = \frac{4!}{3!(4-3)!} = \frac{4 \times 3 \times 2}{3 \times 2 \times 1} = 4$$
- Seçilen Karakterlerin Dizilişi:
Şifre 5 haneli olacak (2 sesli harf, 3 rakam). Kurala göre rakamlar yan yana olmalıdır. Bu durumda 3 rakamı bir blok (RRR) olarak düşünebiliriz. Geriye 2 sesli harf (H1, H2) kalır. Yani elimizde (RRR), H1, H2 olmak üzere 3 "birim" var.
Bu 3 birimin dizilişleri için 3 farklı durum vardır:
- (RRR) H1 H2
- H1 (RRR) H2
- H1 H2 (RRR)
Her bir durum için:
- Seçilen 3 rakam kendi arasında $3!$ farklı şekilde sıralanabilir: $3! = 3 \times 2 \times 1 = 6$.
- Seçilen 2 sesli harf kendi arasında $2!$ farklı şekilde sıralanabilir: $2! = 2 \times 1 = 2$.
Dolayısıyla, seçilen belirli 2 sesli harf ve 3 rakam için toplam diziliş sayısı:
$$3 \text{ (farklı konumlar)} \times (3! \text{ (rakam dizilişi)} \times 2! \text{ (harf dizilişi)}) = 3 \times (6 \times 2) = 3 \times 12 = 36$$
- Toplam Şifre Sayısı:
Toplam şifre sayısı, seçim adımlarının ve diziliş adımının çarpımıdır:
$$\text{Toplam Şifre} = (\text{Sesli Harf Seçimi}) \times (\text{Rakam Seçimi}) \times (\text{Diziliş})$$
$$\text{Toplam Şifre} = 10 \times 4 \times 36$$
$$\text{Toplam Şifre} = 40 \times 36$$
$$\text{Toplam Şifre} = 1440$$
Cevap B seçeneğidir.