Verilen soruyu adım adım inceleyelim:
- Yargı I: Ülkemizde bulunan bor rezervi doğru kullanılırsa ülkemizin geleceğine büyük katkıda bulunulur.
Metinde, bor elementinin öneminin her geçen gün daha iyi anlaşıldığı ve ülkemizde ticari açıdan yüksek katma değerli ürünlere dönüştürülen bor minerallerinin başında Tinkal'ın geldiği belirtilmektedir. Bu ifadeler, borun stratejik bir kaynak olduğunu ve doğru kullanımının ülkenin geleceği için önemli olduğunu destekler niteliktedir. Dolayısıyla bu yargı doğrudur.
- Yargı II: 0,2 mol tinkal minerali 0,8 mol B elementi içerir.
Tinkal mineralinin kimyasal formülü \(Na_2B_4O_7 \cdot 10H_2O\)'dur. Bu formüle göre, 1 mol tinkal minerali 4 mol bor (B) elementi içerir.
Eğer 1 mol tinkal minerali 4 mol B elementi içeriyorsa,
\(0,2 \text{ mol tinkal} \times \frac{4 \text{ mol B}}{1 \text{ mol tinkal}} = 0,8 \text{ mol B}\)
Bu hesaplama, 0,2 mol tinkal mineralinin 0,8 mol B elementi içerdiğini göstermektedir. Dolayısıyla bu yargı doğrudur.
- Yargı III: 1 mol katı hâldeki tinkal minerali ısıtılırsa kütlesi 18 gram azalır.
Tinkal mineralinin formülü \(Na_2B_4O_7 \cdot 10H_2O\)'dur. Bu formül, mineralin yapısında 10 mol kristal su (\(H_2O\)) bulunduğunu gösterir. Katı hâldeki bu mineral ısıtıldığında, yapısındaki kristal sularını kaybeder ve kütlesi azalır.
1 mol \(H_2O\)'nun mol kütlesi:
\(2 \times H + 1 \times O = 2 \times 1 \text{ g/mol} + 1 \times 16 \text{ g/mol} = 18 \text{ g/mol}\)
1 mol tinkal minerali 10 mol \(H_2O\) içerdiğinden, ısıtıldığında kaybedeceği suyun toplam kütlesi:
\(10 \text{ mol } H_2O \times 18 \text{ g/mol } H_2O = 180 \text{ g}\)
Dolayısıyla, kütle 180 gram azalır, 18 gram değil. Bu yargı yanlıştır.
Yukarıdaki değerlendirmelere göre, I ve II numaralı yargılar doğrudur.
Cevap B seçeneğidir.