10. sınıf Kimyanın Temel Kanunları Karma Test 6

Soru 7 / 9
Sorunun Çözümü

Adım 1: TNT'nin (2,4,6-trinitrotoluen) moleküler formülünü belirleyin.

  • Verilen yapıdan karbon (C), hidrojen (H), azot (N) ve oksijen (O) atomlarını sayalım:
  • Benzin halkasında 6 C atomu ve metil grubunda ($\text{CH}_3$) 1 C atomu bulunur. Toplam: 7 C.
  • Metil grubunda 3 H atomu ve halkada 2 H atomu bulunur. Toplam: 5 H.
  • Üç nitro grubunda ($\text{NO}_2$) 3 N atomu bulunur. Toplam: 3 N.
  • Üç nitro grubunda $3 \times 2 = 6$ O atomu bulunur. Toplam: 6 O.
  • Böylece TNT'nin moleküler formülü: $\text{C}_7\text{H}_5\text{N}_3\text{O}_6$.

Adım 2: Yanma tepkimesini yazın ve denkleştirin.

  • Yanma tepkimesi genel olarak şu şekildedir: $\text{C}_x\text{H}_y\text{N}_z\text{O}_t + \text{O}_2 \rightarrow \text{CO}_2 + \text{H}_2\text{O} + \text{N}_2$.
  • TNT'nin formülünü yerine koyarsak: $\text{C}_7\text{H}_5\text{N}_3\text{O}_6 + \text{O}_2 \rightarrow \text{CO}_2 + \text{H}_2\text{O} + \text{N}_2$.
  • Tepkimeyi en küçük tam sayılarla denkleştirmek için, TNT'nin hidrojen (5) ve azot (3) atomlarının tek sayı olması nedeniyle, başlangıçta 2 mol TNT alarak denkleştirmeye başlayalım. Bu, ürünlerin ($\text{H}_2\text{O}$ ve $\text{N}_2$) katsayılarının tam sayı olmasını sağlar.
  • $\text{2 C}_7\text{H}_5\text{N}_3\text{O}_6 + a \text{O}_2 \rightarrow b \text{CO}_2 + c \text{H}_2\text{O} + d \text{N}_2$
  • Karbon (C) denkleştirme: Sol tarafta $2 \times 7 = 14$ C atomu var. Sağ tarafta $b = 14$ olmalı.
  • Hidrojen (H) denkleştirme: Sol tarafta $2 \times 5 = 10$ H atomu var. Sağ tarafta $2c = 10 \Rightarrow c = 5$ olmalı.
  • Azot (N) denkleştirme: Sol tarafta $2 \times 3 = 6$ N atomu var. Sağ tarafta $2d = 6 \Rightarrow d = 3$ olmalı.
  • Oksijen (O) denkleştirme:
    • Sağ taraftaki toplam O atomu: $(14 \times 2) + (5 \times 1) + (3 \times 0) = 28 + 5 = 33$.
    • Sol taraftaki toplam O atomu: $(2 \times 6) + (a \times 2) = 12 + 2a$.
    • Denklem: $12 + 2a = 33 \Rightarrow 2a = 21 \Rightarrow a = \frac{21}{2}$.
  • Denkleştirilmiş tepkime: $\text{2 C}_7\text{H}_5\text{N}_3\text{O}_6 + \frac{21}{2} \text{O}_2 \rightarrow \text{14 CO}_2 + \text{5 H}_2\text{O} + \text{3 N}_2$.
  • Bu denkleştirme, TNT ve ürünlerin katsayılarını tam sayı yaparken, oksijenin katsayısı kesirli kalmıştır. Sorunun "en küçük tam sayılarla denkleştirildiğinde" ifadesi, genellikle ana bileşik ve ürünlerin katsayılarının tam sayı olmasını ifade eder.

Adım 3: Ürünlerin katsayıları toplamını hesaplayın.

  • Ürünler $\text{CO}_2$, $\text{H}_2\text{O}$ ve $\text{N}_2$'dir.
  • Denkleştirilmiş tepkimedeki katsayıları sırasıyla 14, 5 ve 3'tür.
  • Toplam katsayı = $14 + 5 + 3 = 22$.

Cevap C seçeneğidir.

🪄 Test ve Çalışma Kağıdı Hazırla

Konunu yaz; MEB uyumlu test ve özetler saniyeler içinde hazırlansın. 🖨️ Ücretsiz PDF indir!

⚡ Hemen Hazırla
  • Cevaplanan
  • Aktif
  • Boş