10. sınıf Kimyanın Temel Kanunları Karma Test 4

Soru 1 / 10
Sorunun Çözümü

Verilen tablo, Fe ve O elementleri kullanılarak yapılan deneylerde harcanan element kütlelerini ve oluşan bileşik kütlelerini göstermektedir. Bu verileri kullanarak her bir yargıyı inceleyelim:

  • I. Kimyasal reaksiyonlarda kütle korunur.
    • Her deney için harcanan Fe kütlesi ile harcanan O kütlesinin toplamı, oluşan bileşik kütlesine eşit mi kontrol edelim:
    • 1. Deney: $11,2 \text{ g Fe} + 3,2 \text{ g O} = 14,4 \text{ g bileşik}$. (Doğru)
    • 2. Deney: $5,6 \text{ g Fe} + 2,4 \text{ g O} = 8,0 \text{ g bileşik}$. (Doğru)
    • 3. Deney: $16,8 \text{ g Fe} + 6,4 \text{ g O} = 23,2 \text{ g bileşik}$. (Doğru)
    • 4. Deney: $22,4 \text{ g Fe} + 9,6 \text{ g O} = 32,0 \text{ g bileşik}$. (Doğru)
    • Tüm deneylerde kütle korunumu yasası geçerlidir. Bu yargı tablodan çıkarılabilir.
  • II. İki elementten farklı bileşikler oluştuğunda elementlerin kütlece birleşme oranı aynıdır.
    • Öncelikle her deneydeki Fe/O kütle oranını hesaplayalım:
    • 1. Deney: $m_{Fe} / m_O = 11,2 / 3,2 = 3,5$
    • 2. Deney: $m_{Fe} / m_O = 5,6 / 2,4 \approx 2,33$
    • 3. Deney: $m_{Fe} / m_O = 16,8 / 6,4 \approx 2,625$
    • 4. Deney: $m_{Fe} / m_O = 22,4 / 9,6 \approx 2,33$
    • Görüldüğü gibi, kütlece birleşme oranları farklıdır (örneğin 3,5, 2,33, 2,625). Eğer farklı bileşikler oluşuyorsa, bu bileşiklerin kütlece birleşme oranları da farklı olmalıdır. Yargı, "farklı bileşikler oluştuğunda kütlece birleşme oranı aynıdır" diyerek çelişkili bir ifade kullanmaktadır. Bu yargı, hem kimya prensiplerine aykırıdır hem de tablodaki verilerle desteklenmemektedir. Bu yargı tablodan çıkarılamaz.
  • III. İki tür element birbirinden farklı bileşikler oluşturabilir.
    • Yukarıda hesapladığımız kütlece birleşme oranları (3,5, 2,33, 2,625) farklı değerler almaktadır. Bu durum, Fe ve O elementlerinin birden fazla farklı bileşik oluşturabildiğini gösterir (örneğin, 1. deneydeki bileşik ile 2. ve 4. deneydeki bileşik farklıdır). Bu yargı tablodan çıkarılabilir.
  • IV. İki elementten birbirinden farklı bileşikler oluştuğunda elementlerden biri sabit tutulunca diğer element sırasıyla belirli bir oran vardır.
    • Bu ifade Katlı Oranlar Yasası'nı tanımlamaktadır. Farklı bileşikler oluştuğunda, elementlerden birinin kütlesi sabit tutulduğunda, diğer elementin kütleleri arasında basit tam sayılarla ifade edilebilen bir oran olmalıdır.
    • Fe kütlesini sabit tutarak O kütlelerini karşılaştıralım (örneğin 1 gram Fe başına düşen O kütlesi):
    • 1. Deney: $11,2 \text{ g Fe} \rightarrow 3,2 \text{ g O}$. (1 g Fe için $3,2/11,2 \approx 0,2857 \text{ g O}$)
    • 2. Deney: $5,6 \text{ g Fe} \rightarrow 2,4 \text{ g O}$. (1 g Fe için $2,4/5,6 \approx 0,4286 \text{ g O}$)
    • 3. Deney: $16,8 \text{ g Fe} \rightarrow 6,4 \text{ g O}$. (1 g Fe için $6,4/16,8 \approx 0,3810 \text{ g O}$)
    • 4. Deney: $22,4 \text{ g Fe} \rightarrow 9,6 \text{ g O}$. (1 g Fe için $9,6/22,4 \approx 0,4286 \text{ g O}$)
    • Şimdi farklı bileşikler arasındaki O kütlelerinin oranlarına bakalım (Fe sabitken):
    • Deney 2/4'teki O kütlesi ($0,4286$) ile Deney 1'deki O kütlesi ($0,2857$) oranı: $0,4286 / 0,2857 \approx 1,5 = 3/2$.
    • Deney 2/4'teki O kütlesi ($0,4286$) ile Deney 3'teki O kütlesi ($0,3810$) oranı: $0,4286 / 0,3810 \approx 1,125 = 9/8$.
    • Bu oranlar basit tam sayılarla ifade edilebilir. Dolayısıyla Katlı Oranlar Yasası geçerlidir. Bu yargı tablodan çıkarılabilir.

Sonuç olarak, tablodan çıkarılamayan tek yargı II numaralı yargıdır.

Cevap A seçeneğidir.

🪄 Test ve Çalışma Kağıdı Hazırla

Konunu yaz; MEB uyumlu test ve özetler saniyeler içinde hazırlansın. 🖨️ Ücretsiz PDF indir!

⚡ Hemen Hazırla
  • Cevaplanan
  • Aktif
  • Boş