Sorunun Çözümü
Verilen tepkime denklemlerini kullanarak X, Y, Z ve T maddelerini adım adım bulalım:
- 1. Tepkime:
$3Cu + 8HNO_3 \rightarrow 3Cu(NO_3)_2 + 2X + 4H_2O$
Atom denkleğini sağlayarak X'i bulalım:
Girenler: 3 Cu, 8 H, 8 N, 24 O
Ürünler (X hariç): 3 Cu, $(3 \times 2) = 6$ N, $(3 \times 2 \times 3) = 18$ O (Cu(NO₃)₂'den); $(4 \times 2) = 8$ H, $(4 \times 1) = 4$ O (H₂O'dan)
Toplam ürünler (X hariç): 3 Cu, 8 H, 6 N, $(18 + 4) = 22$ O
2X için kalan atomlar: $(8-6) = 2$ N, $(24-22) = 2$ O
Yani, 2X = $N_2O_2$. Bu durumda X = NO'dur. - 2. Tepkime:
$4X + 3O_2 \rightarrow 2Y$
X yerine NO koyalım: $4NO + 3O_2 \rightarrow 2Y$
Girenler: 4 N, $(4 + 3 \times 2) = 10$ O
2Y için atomlar: 4 N, 10 O
Yani, 2Y = $N_4O_{10}$. Bu durumda Y = $N_2O_5$'tir. - 3. Tepkime:
$Y + H_2O \rightarrow 2Z$
Y yerine $N_2O_5$ koyalım: $N_2O_5 + H_2O \rightarrow 2Z$
Girenler: 2 N, 2 H, $(5 + 1) = 6$ O
2Z için atomlar: 2 N, 2 H, 6 O
Yani, 2Z = $N_2H_2O_6$. Bu durumda Z = $HNO_3$'tür. - 4. Tepkime:
$Z + NH_3 \rightarrow T$
Z yerine $HNO_3$ koyalım: $HNO_3 + NH_3 \rightarrow T$
Bu bir asit-baz tepkimesidir. Nitrik asit ($HNO_3$) ve amonyak ($NH_3$) tepkimeye girerek amonyum nitrat oluşturur.
Yani, T = $NH_4NO_3$'tür.
Bulduğumuz maddeler:
- X = NO
- Y = $N_2O_5$
- Z = $HNO_3$
- T = $NH_4NO_3$
Şimdi seçenekleri kontrol edelim:
- A) $NH_4NO_3$ (Bu T'dir)
- B) $HNO_3$ (Bu Z'dir)
- C) $NO_2$
- D) NO (Bu X'tir)
- E) $N_2O_5$ (Bu Y'dir)
Seçeneklerde verilen $NO_2$ maddesi, X, Y, Z veya T maddelerinden herhangi biri değildir.
Cevap C seçeneğidir.