Kimyasal denklemlerin denkleştirilmesinde iki temel kural vardır:
- Atom türü ve sayısı korunur.
- Toplam yük korunur.
Verilen denklem:
\( \text{Mn}^{2+} + 5\text{Fe}^{3+} + 4\text{H}_2\text{O} \rightarrow \text{X} + 5\text{Fe}^{2+} + 8\text{H}^{+} \)
1. Atom Sayılarının Korunumu:
- Girenler tarafındaki atomlar:
- Mn: 1
- Fe: 5
- H: \(4 \times 2 = 8\)
- O: \(4 \times 1 = 4\)
- Ürünler tarafındaki atomlar (X hariç):
- Mn: 0
- Fe: 5
- H: 8
- O: 0
Atom sayılarının korunumu gereği, X maddesi 1 adet Mn ve 4 adet O atomu içermelidir. Yani X, \( \text{MnO}_4 \) formunda olmalıdır.
2. Toplam Yükün Korunumu:
- Girenler tarafındaki toplam yük:
\( (+2) + 5 \times (+3) + 4 \times (0) = +2 + 15 + 0 = +17 \)
- Ürünler tarafındaki toplam yük (X hariç):
\( 5 \times (+2) + 8 \times (+1) = +10 + 8 = +18 \)
Denklemin her iki tarafındaki toplam yük eşit olmalıdır. X'in yükünü 'q' olarak alırsak:
\( +17 = q + 18 \)
\( q = 17 - 18 \)
\( q = -1 \)
Yani X maddesinin yükü -1 olmalıdır.
Sonuç:
X maddesi 1 Mn ve 4 O atomu içermeli ve yükü -1 olmalıdır. Bu durumda X, \( \text{MnO}_4^{-} \) iyonudur.
Öğrencilerin verdiği cevaplara baktığımızda:
- Zehra: \( \text{Mn}^{7+} \) (Yanlış)
- Zeynep: \( \text{MnO}_2 \) (Yanlış)
- Deren: \( \text{MnO}_4 \) (Yanlış, yük eksik)
- Eymen: \( \text{Mn}_2\text{O}_4^{-} \) (Yanlış)
- Mustafa: \( \text{MnO}_4^{-} \) (Doğru)
Mustafa doğru tahminde bulunmuştur.
Cevap E seçeneğidir.