Verilen tepkime ve net iyon denklemini inceleyelim:
- Tepkime:
\(\text{Pb(NO}_3\text{)}_2\text{(suda)} + \text{2NaBr(suda)} \rightarrow \text{X(k)} + \text{2Y(suda)}\)
- Net iyon denklemi:
\(\text{Pb}^{2+}\text{(suda)} + \text{2Br}^{-}\text{(suda)} \rightarrow \text{PbBr}_2\text{(k)}\)
Bu bilgilere göre X ve Y bileşiklerini belirleyelim:
- Net iyon denklemi,
\(\text{Pb}^{2+}\)
ve\(\text{Br}^{-}\)
iyonlarının birleşerek katı\(\text{PbBr}_2\)
oluşturduğunu göstermektedir. Tepkimede katı ürün\(\text{X(k)}\)
olduğuna göre,\(\text{X}\)
bileşiği\(\text{PbBr}_2\)
'dir. - Tepkimenin tam iyonik denklemini yazarsak:
\(\text{Pb}^{2+}\text{(suda)} + \text{2NO}_3^{-}\text{(suda)} + \text{2Na}^{+}\text{(suda)} + \text{2Br}^{-}\text{(suda)} \rightarrow \text{PbBr}_2\text{(k)} + \text{2Y(suda)}\)
- Net iyon denkleminde yer almayan iyonlar seyirci iyonlardır. Bu iyonlar
\(\text{Na}^{+}\)
ve\(\text{NO}_3^{-}\)
iyonlarıdır. Bu iyonlar birleşerek diğer çözeltideki ürünü oluşturur.\(\text{2Na}^{+}\text{(suda)} + \text{2NO}_3^{-}\text{(suda)} \rightarrow \text{2NaNO}_3\text{(suda)}\)
- Dolayısıyla,
\(\text{Y}\)
bileşiği\(\text{NaNO}_3\)
'tür.
Şimdi yargıları değerlendirelim:
- I. X bileşiğinin sistematik adı kurşun (II) bromür'dür.
\(\text{X}\)
bileşiği\(\text{PbBr}_2\)
'dir. Kurşun (Pb) değişken değerlikli bir metaldir. Brom (Br) -1 değerlikli olduğundan, iki brom iyonu toplam -2 değerlik yapar. Bu durumda kurşun +2 değerliklidir. Sistematik adı kurşun (II) bromür'dür. Bu yargı doğrudur. - II. Y'nin kimyasal formülü
\(\text{NaNO}_3\)
'tür. Yukarıda belirlediğimiz gibi,\(\text{Y}\)
bileşiği\(\text{NaNO}_3\)
'tür. Bu yargı doğrudur. - III. Nötralleşme tepkimesidir. Nötralleşme tepkimeleri bir asit ile bir baz arasında gerçekleşir. Verilen tepkime, iki tuz çözeltisinin (kurşun (II) nitrat ve sodyum bromür) karıştırılmasıyla bir katı çökelek (kurşun (II) bromür) oluştuğu bir çözünme-çökelme (çökelme) tepkimesidir. Bu bir nötralleşme tepkimesi değildir. Bu yargı yanlıştır.
Buna göre, I ve II numaralı yargılar doğrudur.
Cevap B seçeneğidir.