Verilen deneyde, nikel(II) nitrat (Ni(NO₃)₂) ve potasyum hidroksit (KOH) sulu çözeltileri karıştırıldığında nikel(II) hidroksit (Ni(OH)₂) katısı oluşmaktadır. Bu bir çökelme tepkimesidir.
- I. Tepkime denklemi:
- II. Net iyon denklemi:
- III. Seyirci iyonlar:
Reaksiyona giren maddeler Ni(NO₃)₂(suda) ve KOH(suda) olup, ürünler Ni(OH)₂(k) ve KNO₃(suda) şeklindedir. Denklemi dengeleyelim:
$\text{Ni(NO}_3)_2\text{(suda)} + 2\text{KOH(suda)} \rightarrow \text{Ni(OH)}_2\text{(k)} + 2\text{KNO}_3\text{(suda)}$
Verilen ifade bu denklemle aynıdır. Dolayısıyla I. yargı doğrudur.
Önce tam iyon denklemini yazalım:
$\text{Ni}^{2+}\text{(suda)} + 2\text{NO}_3^{-}\text{(suda)} + 2\text{K}^{+}\text{(suda)} + 2\text{OH}^{-}\text{(suda)} \rightarrow \text{Ni(OH)}_2\text{(k)} + 2\text{K}^{+}\text{(suda)} + 2\text{NO}_3^{-}\text{(suda)}$
Seyirci iyonları (tepkimeye girmeyen ve çözeltide kalan iyonlar) çıkaralım. Burada $\text{K}^{+}\text{(suda)}$ ve $\text{NO}_3^{-}\text{(suda)}$ seyirci iyonlardır.
Net iyon denklemi:
$\text{Ni}^{2+}\text{(suda)} + 2\text{OH}^{-}\text{(suda)} \rightarrow \text{Ni(OH)}_2\text{(k)}$
Verilen ifade bu denklemle aynıdır. Dolayısıyla II. yargı doğrudur.
Yukarıda belirtildiği gibi, seyirci iyonlar $\text{K}^{+}\text{(suda)}$ ve $\text{NO}_3^{-}\text{(suda)}$'dir. $\text{Ni}^{2+}$ iyonu çökelme tepkimesine katılarak $\text{Ni(OH)}_2\text{(k)}$ katısını oluşturduğu için seyirci iyon değildir. Dolayısıyla III. yargı yanlıştır.
Bu durumda, I ve II. yargılar doğrudur.
Cevap C seçeneğidir.