Sorunun Çözümü
Verilen bilgilere göre, 9 gram X ve 25 gram Y elementlerinden en fazla 25 gram X₂Y₃ bileşiği oluşmaktadır.
Adım 1: Tepkimeye giren madde miktarlarını belirleyelim.
- Toplam oluşan bileşik kütlesi 25 gramdır. Kütlenin korunumu yasasına göre, tepkimeye giren X ve Y kütlelerinin toplamı da 25 gram olmalıdır.
- Başlangıçta 9 gram X ve 25 gram Y vardır.
- Eğer 9 gram X'in tamamı tepkimeye girerse:
- Tepkimeye giren Y kütlesi = Oluşan bileşik kütlesi - Tepkimeye giren X kütlesi
- Tepkimeye giren Y kütlesi = 25 gram - 9 gram = 16 gram Y
- Bu durumda, başlangıçtaki 25 gram Y'den 16 gramı tepkimeye girmiş, 25 - 16 = 9 gram Y artmıştır. Bu senaryo tutarlıdır.
- Eğer 25 gram Y'nin tamamı tepkimeye girseydi:
- Tepkimeye giren X kütlesi = Oluşan bileşik kütlesi - Tepkimeye giren Y kütlesi
- Tepkimeye giren X kütlesi = 25 gram - 25 gram = 0 gram X olurdu ki bu imkansızdır, çünkü bileşikte X elementi bulunmaktadır.
- Sonuç olarak, 9 gram X ve 16 gram Y tepkimeye girerek 25 gram X₂Y₃ bileşiğini oluşturmuştur.
Adım 2: Yargıları değerlendirelim.
- I. Bileşik oluşurken 9 gram Y elementi artmıştır.
- Başlangıçtaki Y miktarı = 25 gram
- Tepkimeye giren Y miktarı = 16 gram
- Artan Y miktarı = 25 gram - 16 gram = 9 gram Y
- Bu yargı doğrudur.
- II. Elementlerin atom ağırlığı oranı
\frac{X}{Y} = \frac{27}{32} dir. - Bileşiğin formülü X₂Y₃'tür. Bu, 2 tane X atomunun 3 tane Y atomuyla birleştiği anlamına gelir.
- Tepkimeye giren X kütlesi = 9 gram
- Tepkimeye giren Y kütlesi = 16 gram
- Kütlece birleşme oranı:
\frac{m_X}{m_Y} = \frac{2 \times A_X}{3 \times A_Y} \frac{9}{16} = \frac{2 \times A_X}{3 \times A_Y} \frac{A_X}{A_Y} = \frac{9}{16} \times \frac{3}{2} \frac{A_X}{A_Y} = \frac{27}{32} - Bu yargı doğrudur.
- III. Bileşik kütlece %36 X elementi içerir.
- Bileşikteki X kütlesi = 9 gram
- Bileşiğin toplam kütlesi = 25 gram
- Kütlece X yüzdesi =
\frac{\text{X kütlesi}}{\text{Bileşik kütlesi}} \times 100\% - Kütlece X yüzdesi =
\frac{9 \text{ gram}}{25 \text{ gram}} \times 100\% = 0.36 \times 100\% = 36\% - Bu yargı doğrudur.
Tüm yargılar (I, II ve III) doğru olduğu için doğru seçenek E'dir.
Cevap E seçeneğidir.