Verilen grafik, X ve Y elementlerinden oluşan iki farklı bileşiğin kütlelerinin, X kütlesi ile değişimini göstermektedir. Katlı oranlar yasasını uygulamak için, bileşiklerdeki X ve Y kütlelerini belirlememiz gerekmektedir.
- 1. Bileşik (I. bileşik) için kütleleri belirleyelim:
- Grafikten: X kütlesi (\(m_X\)) = 56 g
- Grafikten: Bileşik kütlesi (\(m_{bileşik}\)) = 88 g
- Y kütlesi (\(m_Y\)) = \(m_{bileşik}\) - \(m_X\) = 88 g - 56 g = 32 g
- Yani, I. bileşikte 56 g X ile 32 g Y birleşmiştir.
- 2. Bileşik (II. bileşik) için kütleleri belirleyelim:
- Grafikten: X kütlesi (\(m_X\)) = 112 g
- Grafikten: Bileşik kütlesi (\(m_{bileşik}\)) = 208 g
- Y kütlesi (\(m_Y\)) = \(m_{bileşik}\) - \(m_X\) = 208 g - 112 g = 96 g
- Yani, II. bileşikte 112 g X ile 96 g Y birleşmiştir.
- 3. Katlı oranı bulmak için bir elementin kütlesini sabitleyelim:
- I. bileşik için:
- 32 g Y ile 56 g X birleşiyorsa,
- 96 g Y ile (\(96/32\)) * 56 g X = 3 * 56 g X = 168 g X birleşir.
- II. bileşik için:
- 96 g Y ile 112 g X birleşir (zaten bu değer grafikten gelmektedir).
- 4. Sabit Y kütlesine karşılık gelen X kütlelerinin oranını bulalım:
- 168 / 112 (her iki tarafı 2'ye bölelim) = 84 / 56
- 84 / 56 (her iki tarafı 2'ye bölelim) = 42 / 28
- 42 / 28 (her iki tarafı 2'ye bölelim) = 21 / 14
- 21 / 14 (her iki tarafı 7'ye bölelim) = 3 / 2
Y elementinin kütlesini sabitleyelim. Örneğin, her iki bileşikte de 96 g Y varmış gibi düşünelim.
Sabit 96 g Y'ye karşılık gelen X kütleleri I. bileşik için 168 g, II. bileşik için 112 g'dır.
Katlı oran = \(\frac{m_X(\text{I. bileşik})}{m_X(\text{II. bileşik})} = \frac{168}{112}\)
Bu oranı sadeleştirelim:
Buna göre, bileşikler arasındaki katlı oran \(\frac{3}{2}\) olabilir.
Cevap A seçeneğidir.