Sorunun Çözümü
Verilen soruyu adım adım, kısa ve öz bir şekilde çözelim:
- 1. Adım: I. Bileşik (XY₂) için X ve Y elementlerinin kütle oranını belirleyelim.
- Grafikten, I. bileşik için 28 g X harcandığında 92 g bileşik oluştuğu görülmektedir.
- Bileşiğin kütlesi = X kütlesi + Y kütlesi
- 92 g = 28 g (X) + Y kütlesi
- Y kütlesi = 92 g - 28 g = 64 g
- I. bileşiğin formülü XY₂ olduğuna göre, 1 tane X atomunun kütlesi 28 g iken, 2 tane Y atomunun kütlesi 64 g'dır.
- Bu durumda, 1 tane Y atomunun kütlesi = 64 g / 2 = 32 g olarak alınabilir.
- Yani, X ve Y'nin bağıl atom kütleleri oranı X:Y = 28:32'dir.
- 2. Adım: II. Bileşik (X₂Y₅) için 'a' değerini bulalım.
- II. bileşiğin formülü X₂Y₅'tir.
- X ve Y'nin bağıl kütlelerini kullanarak X₂Y₅ bileşiğindeki kütle oranlarını bulalım:
- 2X kütlesi = \(2 \times 28 = 56\) g
- 5Y kütlesi = \(5 \times 32 = 160\) g
- Toplam X₂Y₅ kütlesi = \(56 + 160 = 216\) g
- Grafikte, II. bileşik için 28 g X harcandığında 'a' g bileşik oluştuğu belirtilmiştir.
- Yukarıdaki hesaplamalarımıza göre, 56 g X harcandığında 216 g X₂Y₅ oluşmaktadır.
- Orantı kurarsak:
\(\frac{\text{Harcanan X kütlesi}}{\text{Oluşan X}_2\text{Y}_5\text{ kütlesi}} = \frac{56 \text{ g}}{216 \text{ g}}\)
\(\frac{28 \text{ g}}{\text{a}} = \frac{56 \text{ g}}{216 \text{ g}}\)
\(\text{a} = \frac{28 \times 216}{56} = \frac{216}{2} = 108\) g
- Yani, 'a' değeri 108 g'dır.
- 3. Adım: 'a' gram X₂Y₅ bileşiğinde kaç gram Y elementi bulunduğunu hesaplayalım.
- 'a' gram X₂Y₅ bileşiği 108 g'dır.
- Grafikten, bu 108 g bileşiğin oluşumu için 28 g X harcandığı görülmektedir.
- Bileşiğin kütlesi = X kütlesi + Y kütlesi
- 108 g = 28 g (X) + Y kütlesi
- Y kütlesi = 108 g - 28 g = 80 g
Buna göre, a gram X₂Y₅ bileşiğinde 80 gram Y elementi bulunur.
Cevap E seçeneğidir.