Sorunun Çözümü
N ve O elementlerinin oluşturduğu bileşiklerde kütle oranları sabittir. Grafikten her iki bileşik için N ve O kütle oranlarını bulup, I. bileşiğin formülünü kullanarak II. bileşiğin formülünü belirleyeceğiz.
- 1. Bileşik I (NO₂) için kütle oranını belirleyelim:
- Grafikten, I. bileşik için mN = 4,2 g iken mO = 9,6 g'dır.
- Kütle oranı: \(\frac{m_N}{m_O} = \frac{4,2}{9,6} = \frac{42}{96} = \frac{7}{16}\)
- NO₂ formülüne göre atom kütleleri oranı: \(\frac{1 \cdot Ar(N)}{2 \cdot Ar(O)} = \frac{7}{16}\)
- Buradan \(\frac{Ar(N)}{Ar(O)} = \frac{7}{16} \cdot 2 = \frac{7}{8}\) bulunur. (Yani, N'nin atom kütlesi 14, O'nun atom kütlesi 16 alınabilir.)
- 2. Bileşik II için kütle oranını belirleyelim:
- Grafikten, II. bileşik için mN = 2,8 g iken mO = 8 g'dır.
- Kütle oranı: \(\frac{m_N}{m_O} = \frac{2,8}{8} = \frac{28}{80} = \frac{7}{20}\)
- 3. Bileşik II'nin formülünü bulalım:
- Bileşik II'nin formülü NxOy olsun.
- Bu durumda kütle oranı: \(\frac{x \cdot Ar(N)}{y \cdot Ar(O)} = \frac{7}{20}\)
- Daha önce bulduğumuz \(\frac{Ar(N)}{Ar(O)} = \frac{7}{8}\) değerini yerine koyalım:
- \(\frac{x}{y} \cdot \frac{7}{8} = \frac{7}{20}\)
- \(\frac{x}{y} = \frac{7}{20} \cdot \frac{8}{7}\)
- \(\frac{x}{y} = \frac{8}{20} = \frac{2}{5}\)
- Bu oran, bileşik II'deki N ve O atomlarının sayılarının 2:5 olduğunu gösterir.
- Dolayısıyla, bileşik II'nin formülü N₂O₅'tir.
Cevap E seçeneğidir.