Sorunun Çözümü
Bal arılarının üremesi, partenogenez ve döllenme olaylarını içeren karmaşık bir süreçtir. Şekilde verilen bilgilere göre seçenekleri inceleyelim:
- A) A yumurtalarını mitozla üretir.
- Kraliçe arı (A) 2n kromozomludur ve n kromozomlu yumurtalar üretir. Kromozom sayısının yarıya inmesi olayı mayoz bölünme ile gerçekleşir. Dolayısıyla bu ifade yanlıştır.
- B) B ve C'nin spermlerinin genetik yapıları kesinlikle aynıdır.
- B ve C erkek arılardır ve kraliçe arının mayozla ürettiği döllenmemiş yumurtalardan gelişirler. Mayoz bölünme sırasında krossing-over ve homolog kromozomların bağımsız dağılımı nedeniyle oluşan yumurtaların genetik yapıları farklı olabilir. Bu nedenle B ve C'nin genetik yapıları farklı olabilir. Erkek arılar spermlerini mitozla ürettikleri için kendi spermleri genetik olarak aynıdır, ancak farklı erkek arıların (B ve C) spermleri farklı genetik yapıda olabilir. Dolayısıyla bu ifade yanlıştır.
- C) D ve E'nin üreme yetenekleri vardır.
- D işçi arıdır (2n) ve kısır bir dişidir, yani üreme yeteneği yoktur. E ise kraliçe arıdır (2n) ve üreme yeteneğine sahiptir. İfade her ikisinin de üreme yeteneği olduğunu belirttiği için yanlıştır.
- D) B ve C'nin oluşumunda mitoz ve farklılaşma gözlenir.
- B ve C erkek arıları, kraliçe arının mayozla ürettiği döllenmemiş yumurtalardan (n) partenogenez ile gelişirler. Bu gelişim süreci, döllenmemiş yumurtanın art arda mitoz bölünmeler geçirerek hücre sayısını artırması ve ardından hücrelerin farklılaşarak doku ve organları oluşturmasıyla gerçekleşir. Bu ifade doğrudur.
- E) D ve E'nin genetik yapıları aynıdır.
- D (işçi arı) ve E (kraliçe arı) her ikisi de döllenmiş yumurtalardan (yumurta + sperm) gelişir ve 2n kromozomludur. Ancak, kraliçe arı mayozla genetik olarak farklı yumurtalar üretebilir ve erkek arılardan gelen spermler de farklı genetik yapıda olabilir. Şekilde D ve E'nin farklı yumurtalar ve/veya farklı spermlerden oluştuğu gösterilmiştir. Bu nedenle D ve E'nin genetik yapılarının aynı olması beklenmez. Ayrıca, işçi arı ve kraliçe arı arasındaki farklılaşma genetik yapıdan ziyade beslenme farklılıklarına bağlıdır. Dolayısıyla bu ifade yanlıştır.
Cevap D seçeneğidir.