Sorunun Çözümü
Verilen üreme çeşitleri arasında kalıtsal çeşitliliğin görülebileceği seçeneği bulmak için her birini inceleyelim:
- A) Rejenerasyon: Bu, canlının kopan veya zarar gören bir parçasını yenilemesi veya bir parçadan yeni bir birey oluşturmasıdır. Temeli mitoz bölünmeye dayanır. Bu nedenle, oluşan yeni birey genetik olarak ana canlı ile aynıdır. Kalıtsal çeşitlilik beklenmez.
- B) Partenogenez: Döllenmemiş yumurta hücresinden yeni bir bireyin gelişmesidir. Partenogenezde yumurta hücresi mayoz bölünme ile oluşur. Mayoz bölünme sırasında krossing-over (parça değişimi) ve homolog kromozomların rastgele ayrılması gibi olaylar genetik çeşitliliğe yol açar. Bu nedenle, partenogenez ile oluşan bireyler arasında veya ana birey ile bireyler arasında genetik çeşitlilik görülebilir (örneğin, bal arılarında erkek arılar döllenmemiş yumurtadan gelişir ve kraliçe arının mayoz bölünmesi sayesinde farklı genetik yapıda olabilirler).
- C) Aşılama: Bitkilerde uygulanan eşeysiz üreme yöntemidir. Bir bitkinin dalı (aşı kalemi) başka bir bitkinin kök sistemine (anaç) eklenir. Oluşan bitki, aşı kalemi ve anaç kısımlarının genetik özelliklerini taşır, ancak yeni bir genetik çeşitlilik oluşmaz. Aşı kaleminden gelişen kısımlar genetik olarak aşı kaleminin aynısıdır.
- D) Tomurcuklanma: Ana canlının vücudunda oluşan bir çıkıntının (tomurcuk) gelişerek yeni bir birey oluşturmasıdır. Temeli mitoz bölünmeye dayanır. Oluşan yeni birey genetik olarak ana canlı ile aynıdır. Kalıtsal çeşitlilik beklenmez.
- E) Bölünme: Özellikle tek hücreli canlılarda (bakteriler, amip) ve bazı çok hücrelilerde (planarya) görülen eşeysiz üreme şeklidir. Ana canlı iki veya daha fazla genetik olarak özdeş yavruya bölünür. Temeli mitoz bölünmeye dayanır. Kalıtsal çeşitlilik beklenmez.
Yukarıdaki açıklamalara göre, mayoz bölünmenin genetik çeşitlilik sağlayan mekanizmalarını içeren partenogenez, kalıtsal çeşitliliğin görülebileceği tek üreme şeklidir.
Cevap B seçeneğidir.