Sorunun Çözümü
Verilen soruda, deyimlerin cümle içindeki kullanımının anlamına uygun olup olmadığı değerlendirilmelidir. Her bir seçenekteki deyimi ve anlamını inceleyelim:
- A) Onu uzun zaman sonra görünce çok sevindim, âdeta havalara uçtum.
- Deyim: "havalara uçmak"
- Anlamı: Çok sevinmek, aşırı derecede mutlu olmak.
- Kullanım: Cümlede "çok sevindim" ifadesiyle birlikte kullanılması, deyimin anlamına tamamen uygundur.
- B) O, bizi Çanakkale'de her yere kolayca götürmüştü, belli burayı avucunun içi gibi biliyordu.
- Deyim: "avucunun içi gibi bilmek"
- Anlamı: Bir yeri veya bir konuyu çok iyi, ayrıntılarıyla bilmek.
- Kullanım: Bir yeri çok iyi bildiği için kolayca rehberlik etmesi, deyimin anlamına uygun bir kullanımdır.
- C) O, kimsenin dediklerini dikkate almıyor, burnunun dikine gidiyordu.
- Deyim: "burnunun dikine gitmek"
- Anlamı: Kimseyi dinlemeyip kendi bildiğini yapmak, inatçı olmak.
- Kullanım: Kimsenin sözünü dinlememesi ve kendi bildiğini yapması, deyimin anlamıyla örtüşmektedir.
- D) Bizimle birlik olmayıp ipe un sermeyi bırak artık.
- Deyim: "ipe un sermek"
- Anlamı: Bir işi yapmamak için çeşitli bahaneler ileri sürmek, zorluk çıkarmak, oyalamak.
- Kullanım: Cümlede "bizimle birlik olmayıp" ifadesi, iş birliği yapmama veya katılmama durumunu belirtir. "İpe un sermek" ise bir görevi veya eylemi yapmaktan kaçınmak için mazeret üretmek veya işi yokuşa sürmek anlamına gelir. "Birlik olmamak" doğrudan bir eylemden kaçınma durumu iken, "ipe un sermek" bu kaçınmayı gerçekleştirmek için kullanılan dolaylı bir yöntemdir (bahane üretme, oyalanma). Cümledeki "birlik olmayıp" durumu ile "ipe un sermek" deyimi anlamsal olarak tam örtüşmemektedir. Bir kişi birlik olmayabilir ancak bu, mutlaka ipe un serdiği anlamına gelmez; doğrudan reddedebilir. Deyim, burada genel bir iş birliği yapmama veya zorluk çıkarma anlamında kullanılmış gibi görünse de, "ipe un sermek"in asıl ve daha dar anlamı olan "bahane üretme, oyalanma" bağlamına tam olarak uymamaktadır. Bu nedenle, deyimin anlamına uygun kullanılmadığı seçenektir.
Cevap D seçeneğidir.