İkilemeler, anlatımı güçlendirmek, pekiştirmek veya daha etkili kılmak amacıyla iki sözcüğün bir araya gelmesiyle oluşan sözcük gruplarıdır. İkilemeler farklı yollarla oluşturulabilir:
- Aynı sözcüğün tekrarı: "azar azar", "koşa koşa"
- Eş anlamlı veya yakın anlamlı sözcüklerle: "güçlü kuvvetli", "ufak tefek", "eğri büğrü"
- Zıt anlamlı sözcüklerle: "aşağı yukarı", "er geç"
- Biri anlamlı, diğeri anlamsız sözcüklerle: "eski püskü", "çer çöp"
- İkisi de anlamsız sözcüklerle: "abur cubur", "palas pandıras", "eciş bücüş"
- Yansıma sözcüklerle: "horul horul", "vızır vızır"
Şimdi seçeneklerdeki ikilemeleri inceleyelim:
- A) "ufak tefek": "Ufak" ve "tefek" kelimeleri yakın anlamlıdır. Yakın anlamlı sözcüklerle kurulmuş bir ikilemedir.
- B) "Çoluk çocuk": "Çoluk" ve "çocuk" kelimeleri eş anlamlı veya yakın anlamlıdır (çocukları ifade eder). Yakın anlamlı sözcüklerle kurulmuş bir ikilemedir.
- C) "eciş bücüş": "Eciş" ve "bücüş" kelimelerinin tek başlarına belirgin bir anlamı yoktur. Bu ikileme, her iki kelimenin de anlamsız olduğu veya ses taklidi/yansıma yoluyla oluşmuş, bir durumu (dağınık, çarpık, buruşuk) ifade eden bir ikilemedir. Diğer seçeneklerden farklı bir oluşum biçimine sahiptir.
- D) "eğri büğrü": "Eğri" ve "büğrü" kelimeleri yakın anlamlıdır (ikisi de çarpık, düzgün olmayan anlamındadır). Yakın anlamlı sözcüklerle kurulmuş bir ikilemedir.
A, B ve D seçeneklerindeki ikilemeler yakın anlamlı veya eş anlamlı sözcüklerin bir araya gelmesiyle oluşurken, C seçeneğindeki "eciş bücüş" ikilemesi, her iki kelimenin de tek başına belirgin bir anlamı olmayan, ancak bir araya gelerek bir durumu ifade eden farklı bir ikileme türüdür.
Cevap C seçeneğidir.