Sorunun Çözümü
- Parça, medeniyetlerin denizler, nehirler ve göller çevresinde gelişimini açıklayan bilgilendirici bir metindir.
- A) Öğretici bir metinden alınmıştır. ifadesi doğrudur çünkü metin, okuyucuya medeniyetlerin gelişimi hakkında bilgi vermektedir.
- B) Dil, göndergesel işlevdedir. ifadesi doğrudur. Metin, nesnel gerçekleri ve olguları aktarmayı amaçlar, dilin bilgi verme işlevi ön plandadır.
- C) Kanıtlanabilir ifadelere yer verilmiştir. ifadesi doğrudur. Metindeki "büyük medeniyetlerin... kıyılarında meydana gelmiş olmaları bir rastlantı değildi" gibi ifadeler tarihsel ve coğrafi verilerle desteklenebilir niteliktedir.
- D) Karşılaştırmadan yararlanılmıştır. ifadesi doğrudur. Metin, denizlerin ve iç suların medeniyetlere sağladığı "sonsuz nimetler, imkânlar ve çıkarlar" ile "en büyük desteği" vurgulayarak, bu kaynakların diğer faktörlere kıyasla önemini dolaylı olarak karşılaştırmaktadır. Ayrıca, deniz yolu ticaretinin "bir kıtadan başka bir kıtaya" değerleri taşıma fırsatı sunması da bir tür karşılaştırmayı içerir.
- E) Sanatlı bir anlatıma öncelik verilmiştir. ifadesi yanlıştır. Metinde edebi sanatlara, mecazlara veya estetik kaygılara yer verilmemiş; dil sade, nesnel ve açıklayıcıdır. Bilgi aktarımı ön plandadır.
- Doğru Seçenek E'dır.