Verilen soruda, Sait Faik Abasıyanık'ın "Birtakım İnsanlar" adlı eserinden alınan parçalardan hangisinde noktalama yanlışı yapılmadığı sorulmaktadır. Seçenekleri adım adım inceleyelim:
- A) "Burnum yastıkta, yorganım ağzım hizasında, kirpi gibi büzülmüşüm; dalmak üzereyim: Bir şeyler, birtakım kuşlar tüylerini döküyor, bir ılık su damlıyor, içimi yıkayan bir çeşme var..."
Bu seçenekteki hata, "Bir şeyler, birtakım kuşlar tüylerini döküyor" kısmındadır. "Bir şeyler" genel bir ifade olup, "birtakım kuşlar tüylerini döküyor" onun bir örneği veya devamı niteliğindedir. Bu durumda "Bir şeyler"den sonra virgül kullanılması gereksizdir. Doğrusu "Bir şeyler birtakım kuşlar tüylerini döküyor" şeklinde olmalıydı.
- B) "Biraz daha yerimde yatağımı, uykuyu düşünsem belki de uyuyuvereceğim. Donmak üzere olan insanların tatlılığını içimde duymaya başladım. “Bari gideyim, şu açık pastanede bir ıhlamur içeyim de sonra yatarım.” dedim."
Bu seçenekteki noktalama işaretleri doğru kullanılmıştır:
- "yatağımı, uykuyu" ifadeleri eş görevli nesneler olup virgülle ayrılmıştır.
- Cümle sonlarında nokta doğru kullanılmıştır.
- Alıntı cümle tırnak içine alınmış, içindeki sıralı fiiller ("gideyim, içeyim") virgülle ayrılmış ve cümlenin sonundaki nokta tırnak içinde kullanılmıştır. "dedim" ifadesi de doğru yerdedir.
Bu seçenekte herhangi bir noktalama yanlışı bulunmamaktadır.
- C) "Bir iki adım atmamıştım ki önüme bir adam dikildi. Rüzgârdan yalnız bir karartı gördüm. Sonra yüzüme doğru bir hortumdan çıkar gibi bir duman yayıldı: Adam, konuşuyordu!"
Bu seçenekteki hata, "Adam, konuşuyordu!" kısmındadır. Özne ile yüklem arasına virgül konmaz. Doğrusu "Adam konuşuyordu!" şeklinde olmalıydı.
- D) "Karşımda duran adam, tatlı; munis bir Anadolu şivesiyle: – Ağabey, dedi; buradan bana benzer birtakım adamlar geçti mi?.."
Bu seçenekte birden fazla hata bulunmaktadır:
- "tatlı; munis" ifadesindeki noktalı virgül yanlıştır. Eş görevli sıfatlar virgülle ayrılmalıdır: "tatlı, munis".
- "dedi;" ifadesindeki noktalı virgül yanlıştır. Alıntı cümlelerden sonra "dedi" gibi ifadeler geldiğinde virgül kullanılmalıdır: "dedi,".
- Soru işareti (?) ve üç nokta (...) aynı anda kullanılmaz. Ya soru işareti ya da üç nokta kullanılmalıdır.
- E) "Paltomun yakası içinde yarı yarıya kaybolmuş kafamı çıkardım... Kafamı bir iki defa salladım... Soğuğa alışmış, mukavemete hazırlanmış gibiydim. Kulaklarımı keskin bir rüzgâr ısırdı."
Bu seçenekteki hata, bitmiş cümlelerin sonuna üç nokta (...) konmasıdır. "Paltomun yakası içinde yarı yarıya kaybolmuş kafamı çıkardım." ve "Kafamı bir iki defa salladım." cümleleri bitmiş cümlelerdir ve sonlarına nokta (.) konulması gerekirdi. Üç nokta, bitmemiş cümleler veya kesiklikler için kullanılır.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, B seçeneğinde herhangi bir noktalama yanlışı bulunmadığı tespit edilmiştir.
Cevap B seçeneğidir.