Verilen soruda, numaralandırılmış cümlelerin yanındaki parantez içindeki açıklamaların yanlış olduğunu ve hangi ikisinin yer değiştirmesiyle bu yanlışlığın düzeltileceğini bulmamız isteniyor.

Adım adım inceleyelim:

• (I) Deniz feneri göğe doğru uzanmakta ama neden bilmem üç beş kararmış martı havada çığlık atıyor.
  • Açıklama: (Kahraman anlatıcının bakış açısı)
  • Bu cümle, dışarıdan bir gözlemci gibi olayları aktarıyor. Anlatıcı olayların içinde değil, sadece gördüklerini aktarıyor. Bu nedenle "Kahraman anlatıcının bakış açısı" yanlış bir ifadedir. Bu, daha çok "Müşahit bakış açısı"na uyar.
• (II) Sakalları arasında gezinen parmakları geçmişin kirine bulanmış tırnaklarıyla dingin bir yalnızlığı saklıyor. Hep böyle sakin değildi ruhu, yaşlılığın getirdiği biçimsiz bir gölgeyle başararak gezinip durmuştu yollarda, duvar diplerinde.
  • Açıklama: (Ruh betimlemesi)
  • Bu cümle, bir karakterin hem fiziksel özelliklerini hem de iç dünyasını, ruh halini derinlemesine tasvir ediyor. Dolayısıyla "Ruh betimlemesi" açıklaması doğrudur.
• (III) Ayağındaki pabuçların biri ıslanıyor, bir şey hissetmediğini anlıyorum uzakta da olsam; ne kapladığı sonsuz boşluk; elimdeki mektubu buruşturup suya atıyorum; derinlerden gelen bir potkal, su yüzüne çıkıyor.
  • Açıklama: (1. kişili anlatım)
  • Cümlede "anlıyorum", "elimdeki", "atıyorum" gibi birinci tekil şahıs ekleri ve ifadeleri kullanılmıştır. Bu, anlatıcının olayların içinde olduğunu ve kendi ağzından konuştuğunu gösterir. Bu nedenle "1. kişili anlatım" açıklaması doğrudur.
• (IV) Kolumdaki saatin akrebi deli gibi acımasızca dönüyor, yüzüm buruşuyor, kayalara çarpıyor yarı beyaz dişlerim, tırnaklarım uzayıp çürüyor, zamana teslim oluyor bedenim.
  • Açıklama: (İnsan özelliğini insan dışı varlığa aktarma)
  • Cümlenin ilk kısmında "Kolumdaki saatin akrebi deli gibi acımasızca dönüyor" ifadesiyle, insanlara özgü "deli gibi acımasızca dönme" özelliği saat akrebine yüklenmiştir. Bu, kişileştirme sanatıdır ve "İnsan özelliğini insan dışı varlığa aktarma" açıklaması doğrudur.
• (V) Tabii ya, yıllar önce burada, bu kayaların üstünde iki kişiydik; onun ve benim el yazım saklıydı şişedeki kâğıtta. Potkalın geri döneceğini biliyordum.
  • Açıklama: (Müşahit bakış açısı)
  • Bu cümlede "iki kişiydik", "benim el yazım", "biliyordum" gibi ifadelerle anlatıcı, olayların bizzat içindedir ve kendi deneyimlerini, duygularını aktarmaktadır. Bu durum, "Kahraman anlatıcının bakış açısı"na veya "1. kişili anlatım"a uyar. "Müşahit bakış açısı" ise dışarıdan, tarafsız bir gözlemciyi ifade eder ki bu cümleyle çelişir.

Yukarıdaki analizlere göre:

• (I) numaralı cümlenin açıklaması yanlış ("Kahraman anlatıcının bakış açısı" yerine "Müşahit bakış açısı" olmalı).
• (V) numaralı cümlenin açıklaması yanlış ("Müşahit bakış açısı" yerine "Kahraman anlatıcının bakış açısı" olmalı).

Bu durumda, (I) ve (V) numaralı cümlelerin açıklamaları yer değiştirirse yanlışlık düzelmiş olur.

Cevap E seçeneğidir.