Sorunun Çözümü
Bu soruda, verilen metinde dilin hangi işlevde kullanıldığını bulmamız istenmektedir.
- Metnin Amacı: Metin, Atatürk'ün edebiyatın toplum için önemine dair görüşlerini ve bu görüşleri destekleyen örnekleri (Yahya Kemal, Tevfik Fikret, Namık Kemal) aktarmaktadır. Temel amacı, okuyucuya belirli bir konu (edebiyatın toplumsal işlevi) hakkında bilgi vermektir.
- Dil İşlevlerinin İncelenmesi:
- A) Heyecana bağlı işlev: Göndericinin duygu ve düşüncelerini ifade etmesidir. Metinde yazarın kişisel duyguları ön planda değildir.
- B) Göndergesel işlev: Nesnel bilgi verme, bir olgu veya durum hakkında açıklama yapma amacı taşır. Metin, Atatürk'ün görüşlerini ve edebiyatın işlevini tarafsız bir şekilde aktararak bilgi vermektedir.
- C) Alıcıyı harekete geçirme işlev: Alıcıyı bir eyleme yönlendirme veya ikna etme amacı güder. Metinde doğrudan bir emir, rica veya yönlendirme bulunmamaktadır.
- D) Dil ötesi işlev: Dilin kendisi hakkında bilgi vermesidir. Metin, dilin yapısı veya kuralları hakkında bilgi vermemektedir.
- E) Kanalı kontrol işlev: İletişim kanalının açık olup olmadığını kontrol etme amacı taşır. Metinde böyle bir kullanım yoktur.
- Sonuç: Metin, edebiyatın toplumsal rolü hakkında nesnel bilgiler sunduğu ve okuyucuyu bilgilendirmeyi amaçladığı için dilin göndergesel işleviyle kullanılmıştır.
Cevap B seçeneğidir.