Verilen iki metni karşılaştırarak hangi ifadenin söylenemeyeceğini bulmamız isteniyor. Her iki metni ve seçenekleri adım adım inceleyelim:

• I. Metin Analizi:
  • Şiirsel bir anlatıma sahiptir.
  • Duygusal ifadeler, benzetmeler ve mecazlar içerir ("Rahmet şarkısı söyler yağmurlar", "sevgi tohumu patlar", "sabır yüklü toprağımızın kutsal ağacı").
  • Öznel bir bakış açısı sunar.
  • Amacı bilgi vermek değil, okuyucuda duygu uyandırmak, hissettirmek ve estetik bir zevk vermektir.
  • Dilin sanatsal (şiirsel) işlevi ön plandadır.
• II. Metin Analizi:
  • Bilimsel ve bilgilendirici bir metindir.
  • Güneş sistemi hakkında nesnel bilgiler sunar.
  • Açıklayıcı ve öğretici bir dil kullanır.
  • Nesnel bir bakış açısı hâkimdir.
  • Amacı okuyucuyu bilgilendirmek, haberdar etmektir.
  • Dilin göndergesel (bilgi verici) işlevi ön plandadır.

Şimdi seçenekleri değerlendirelim:

• A) I. metin duygu, II. metin bilgi odaklıdır.
  • I. metin duygusal ifadelerle doludur.
  • II. metin ise Güneş sistemi hakkında bilgi verir.
  • Bu ifade doğrudur.
• B) I. metinde öznellik, II. metinde nesnellik hâkimdir.
  • I. metin şairin kişisel duygu ve düşüncelerini yansıtır (öznel).
  • II. metin ise bilimsel gerçekleri aktarır (nesnel).
  • Bu ifade doğrudur.
• C) I. metinde hissettirme, sezdirme; ikinci metinde ise bilgi verme, haberdar etme esastır.
  • I. metin okuyucuda hisler uyandırmayı amaçlar.
  • II. metin ise bilgi aktarır ve haberdar eder.
  • Bu ifade doğrudur.
• D) I. metinde dil göndergesel işlevde, II. metinde ise sanatsal işlevde kullanılmıştır.
  • Dilin göndergesel işlevi: Bilgi verme, nesnel gerçekleri aktarma işlevidir. II. metinde bu işlev hâkimdir.
  • Dilin sanatsal (şiirsel) işlevi: Estetik bir etki yaratma, duyguları ve imgeleri ön plana çıkarma işlevidir. I. metinde bu işlev hâkimdir.
  • Seçenekte ise bu işlevler ters verilmiştir. I. metinde sanatsal, II. metinde göndergesel işlev vardır.
  • Bu ifade yanlıştır.
• E) I. metin edebî bir metinden, II. metin ise öğretici bir metinden alınmıştır.
  • I. metin şiirsel yapısıyla edebî bir metindir.
  • II. metin ise bilgilendirici yapısıyla öğretici bir metindir.
  • Bu ifade doğrudur.

Yukarıdaki analizlere göre, D seçeneğindeki ifade yanlıştır ve söylenemez.

Cevap D seçeneğidir.