Sorunun Çözümü
Verilen paragrafta, edebiyatın ve dilin özellikleri, gelişimi ve edebî değer kazanma süreçleri ele alınmıştır. Soruda bu paragraftan hangisine ulaşılamayacağı sorulmaktadır.
- A) Dilin tarihî gelişim içinde değişim ve gelişim gösterdiğine: Paragrafın başında "insanlık tarihi boyunca diğer güzel sanatların kullandığı malzemelerle mukayese edilemeyecek seviyede büyük bir gelişme göstermiştir" ifadesiyle dilin tarihsel gelişimi vurgulanmaktadır. Bu seçeneğe ulaşılabilir.
- B) Farklı meslek dalları ve toplulukların kullandığı dilin gelişiminin hâlâ devam ettiğine: Paragrafta "Bütün kelime, terim, tabir, argo, özel meslek dilleri gibi sözlük çerçevesindeki zenginleşmenin dışında mecazlarla ve sanatkârların şahsi tasarruflarıyla âdeta sınırsız bir büyüme gösteren dil, bu gelişmesini hâlâ devam ettirmektedir" denilmektedir. Bu seçeneğe ulaşılabilir.
- C) Mecazlı söylemlerin yalın bir üslupla söylenebileceğine: Paragrafta "Bu husus günlük hayatta mecazların, edebî eserde de yalın ifadenin kullanılmayacağı manasına gelmez" ifadesi yer almaktadır. Bu, günlük hayatta (genellikle yalın üslup) mecazların kullanılabileceği veya edebî eserde (genellikle mecazlı) yalın ifadenin kullanılabileceği anlamına gelir. Dolayısıyla mecazlı söylemlerin yalın bir üslupla da ifade edilebileceği çıkarımı yapılabilir. Bu seçeneğe ulaşılabilir.
- D) Herhangi bir edebî metnin değer kazanmasının ölçütlerinin bulunduğuna: Paragrafta "Yazarın edebî bir eser meydana getirme gayesi ve gayretiyle dile tasarruf etmesi bir ölçü olabilir" denilerek bir ölçüt sunulur. Ancak hemen ardından "Ancak böyle bir gayret olmaksızın hazırlanmış bir siyasi nutkun veya bir mektubun zamanla edebî bir değer kazanması bu ölçünün de yeterli olmadığını göstermektedir" ifadesiyle bu ölçütün yeterli olmadığı belirtilir. Yani, edebî değer kazanmanın kesin ve yeterli ölçütlerinin olmadığı, hatta sunulan ölçütün bile yetersiz kaldığı ifade edilmektedir. Bu nedenle, herhangi bir edebî metnin değer kazanmasının kesin ölçütlerinin bulunduğuna dair bir yargıya ulaşılamaz.
- E) Ortaya konan yazımların diğer sanat dallarına üstünlüğünün sözcük olduğuna: Paragrafın ilk cümlesinde "Edebiyat, diğer sanatlara oranla gücünü ve zenginliğini kullandığı malzemenin “söz” olmasına borçludur" denilmektedir. Bu, edebiyatın üstünlüğünün "söz"den kaynaklandığını açıkça belirtir. Bu seçeneğe ulaşılabilir.
Paragraf, edebî değer kazanma için sunulan bir ölçütün bile yeterli olmadığını açıkça ifade ettiği için, genel olarak "ölçütlerinin bulunduğuna" dair bir sonuca varılamaz.
Cevap D seçeneğidir.