Verilen metni ve seçenekleri adım adım inceleyelim:

• Metin, edebiyatın dış dünyanın somut gerçekliğiyle değil, kendine özgü bir gerçeklikle (kurmaca) var olduğunu belirtir. Yazarın dış dünyadan aldıklarını kendi düş gücünde yeniden yaratarak esere aktardığını ve bunun bir klasiği ortaya çıkarabileceğini Halit Ziya'nın "Aşk-ı Memnu" örneğiyle açıklar. Ayrıca romanların geçtiği dönemin özelliklerini yansıttığını ve bilimsel kitaplardan farklı olduğunu vurgular.
• A) Sanatın gerçekliğiyle dış dünyanın gerçekliğini birbirinden farklı tutan yazar, kalıcılığı yakalar.
  Metin, Halit Ziya'nın gerçekleri "edebiyatın kendine özgü dünyasında yeniden kotararak" bir "edebiyat klasiği çıkarmayı bildiğini" belirtir. Bu, sanatın gerçekliğini dış dünyadan farklı tutmanın kalıcılığa yol açtığına dair bir örnek sunar. Ancak metin, bu durumun her yazar için geçerli, kesin bir kural olduğunu, yani "kalıcılığı yakalar" şeklinde genel bir yargı olarak ifade etmez. Sadece bir örnek üzerinden bu sonucun elde edildiğini gösterir. Bu nedenle, bu genellemeye metinden doğrudan ulaşılamaz.
• B) Kurmaca, yazara göre dış dünyayı düş gücünde eritmekle gerçekleşir.
  Metinde "Bu kurmacayı oluşturan, bir anlamda dış dünyadan aldıklarıyla kendi düş ve düşünce dünyasında dünyayı, hayatı yeniden yaratan... edebiyatçı" ifadesi, bu seçeneği doğrular.
• C) Roman, sadece olayları anlatmaz; olayın geçtiği dönem hakkında da ipuçları barındırır.
  Metinde "o günlerin zevklerinden, aile yaşamından, giyim kuşamından, mimarisinden, insan ilişkilerinden, kısaca o günün gerçeklerinden izler bulmak mümkündür" ifadesi, bu seçeneği doğrular.
• D) Roman gerçekliği bilimsel kitap gerçekliğiyle paralel ilerlemez.
  Metinde "Ama o roman, bu yönüyle bir tarih ya da sosyoloji kitabından çok farklıdır çünkü yazar, tüm bu gerçekleri edebiyatın kendine özgü dünyasında yeniden kotarmış..." ifadesi, roman gerçekliğinin bilimsel kitap gerçekliğinden farklı olduğunu belirtir.
• E) İnsan-insan ilişkisi kadar insan-doğa ilişkisi de edebiyatın alanındadır.
  Metnin başında "Edebiyatın merkezinde insanın insanla ve insanın doğayla ilişkisi vardır" ifadesi, bu seçeneği doğrular.
• Diğer seçenekler metinden doğrudan çıkarılabilirken, A seçeneğindeki genelleme (her yazarın kalıcılığı yakalayacağı) metindeki örnekten kesin bir kural olarak çıkarılamaz.
• Doğru Seçenek A'dır.