Sorunun Çözümü
Verilen metni adım adım inceleyerek edebiyatçının özelliklerini belirleyelim:
- "Edebiyatçı, sözcükleri dilin genel kullanımındaki anlamlardan uzaklaştırır, dış dünyadan aldığı gerçekliği kendi iç dünyası, birikimi, duygu ve düşünceleriyle yeniden oluşturur." Bu ifade, A seçeneğindeki "Gerçek hayatı ruh süzgecinden geçirerek yeniden şekillendirir." yargısıyla örtüşmektedir.
- "Onun amacı öğretmek değil; sezdirmek, hissettirmek, çağrıştırmaktır." Bu cümle, B seçeneğindeki "Öğreticilik esasına dayalı bir anlatımı değil anlattığıyla sezdirmeyi hedefler." yargısını doğrudan desteklemektedir.
- "Böyle olduğu için de her edebî metin, herkeste farklı çağrışımlar uyandırabilir, herkese ayrı şeyler hissettirebilir. Hatta aynı metni farklı zamanlarda okuyan bir kişi, o metinden ayrı ayrı tatlar alabilir. Metni oluşturan sözcükler, yeni anlamlar kazanabilir okuyucunun hayal dünyasında." Bu kısımlar, C seçeneğindeki "Yaratısı tek anlamlılık taşımadığından her okuyucu için farklı bir anlamı olan metinler oluşturur." ve E seçeneğindeki "Kurguladığı bir dünyayı her okurun kendi durumuna göre anlayacağı şekilde aktarır." yargılarını doğrulamaktadır. Metin, okuyucunun bağlamına (yaş, ekonomik durum, sosyal ve psikolojik şartlar) göre farklı yorumlanacağını belirtir.
- D seçeneği: "Okuyucunun ruh hâline göre yazacağı metnin öğretici mi yoksa edebî mi olacağını belirler." Metinde edebiyatçının amacının "öğretmek değil; sezdirmek, hissettirmek, çağrıştırmak" olduğu açıkça belirtilmiştir. Edebiyatçı, okuyucunun ruh haline göre metnin türünü (öğretici veya edebi) belirlemez; zaten amacı edebi bir metin ortaya koymaktır ve bu metnin yorumu okuyucuya göre değişir. Yazarın amacı öğreticilik değildir. Dolayısıyla, yazarın okuyucunun ruh haline göre metnin türünü belirlediği bilgisi metinde yer almamaktadır ve metnin genel ruhuna aykırıdır.
Bu nedenle, D seçeneği parçaya göre edebiyatçının özellikleri arasında sayılamaz.
Cevap D seçeneğidir.