✅ 9. Sınıf Tarih: Tarih giriş Test Çöz

Tarih biliminin araştırma yöntemleri diğer fen bilimlerinden farklılık gösterir. Aşağıdakilerden hangisi tarih biliminin fen bilimlerinden ayrılan en temel özelliğidir?

Tarih öncesi dönemlerin (Yazısız Dönemler) aydınlatılmasında tarihi kaynakların yetersiz kaldığı durumlarda tarihe en çok yardımcı olan bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Türklerin tarih boyunca kullandığı takvimler arasında yer alan ve başlangıç olarak Hicret'i ($ 622 $) kabul eden, ay yılı esasına dayalı tek takvim aşağıdakilerden hangisidir?

Tarih araştırmalarında kullanılan kaynaklar birinci elden ve ikinci elden kaynaklar olmak üzere ikiye ayrılır. Aşağıdakilerden hangisi doğrudan olayın geçtiği döneme ait olan "birinci elden kaynaklar" arasında gösterilemez?

Tarih araştırmalarında izlenen yöntemlerden biri olan "Tenkit (Eleştiri)" aşamasında, elde edilen belgelerin güvenilirliği, orijinalliği ve bilgilerin doğruluğu süzgeçten geçirilir. Buna göre, bir tarihçinin incelediği belgenin yazıldığı döneme ait olup olmadığını, kağıt ve mürekkep yapısını inceleyerek belirlemeye çalışması aşağıdaki aşamalardan hangisinin doğrudan konusudur?

Tarih araştırmalarında zamanı dilimlere ayırmak ve olayları kronolojik sıraya koymak büyük kolaylık sağlar. Buna göre, İstanbul'un fethi olan $ 1453 $ yılı, yüzyıl hesaplamalarına göre aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak tanımlanmıştır?

Bir tarihçi, Kök Türk Devleti dönemine ait olan Orhun Kitabeleri üzerinde araştırma yapmaktadır. Bu tarihçinin kitabelerin üzerindeki yazıları okumak, kullanılan dili analiz etmek ve kitabelerin dikildiği dönemin siyasi yapısını anlamak için sırasıyla hangi yardımcı bilim dallarından yararlanması gerekir?

Tarih yazıcılığı zaman içinde gelişim göstermiştir. Tarihi olayları neden-sonuç ilişkisi kurmadan, sadece olayların sırasını ve zamanını belirterek aktaran, derin analizlere yer vermeyen tarih yazıcılığı türü aşağıdakilerden hangisidir?

Tarihsel süreçte "olay" (vaka) kısa sürede gerçekleşen, başlangıcı ve bitişi belli olan somut gelişmelerdir. "Olgu" (vakıa) ise uzun sürede meydana gelen, başlangıç ve bitiş tarihi kesin olmayan soyut ve genel süreçlerdir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisinde "olay" ve "olgu" eşleştirmesi yanlış verilmiştir?

Tarih öğreniminin bireye ve topluma sağladığı faydalar üzerine yapılan bir tartışmada öğrencilerin görüşleri şu şekildedir:

- Ahmet: "Tarih, milli kimliğin oluşmasında ve pekişmesinde rol oynar."
- Burcu: "Tarih bilinci, empati yeteneğimizi geliştirerek geçmişteki insanları kendi dönemlerinin şartlarına göre değerlendirmemizi sağlar."
- Cenk: "Tarih sayesinde gelecekte yaşanacak olayları kesin bir şekilde tahmin edebilir ve aynı hataların tekrarlanmasını tamamen engelleyebiliriz."

Buna göre, hangi öğrencilerin tarih bilimi ve tarih öğreniminin işlevi hakkında doğru bir değerlendirme yaptığı söylenebilir?

Güneş yılı esasına dayalı takvimler Dünya'nın Güneş etrafındaki bir tam dolanımını ($ 365 $ gün $ 6 $ saat) esas alırken, Ay yılı esasına dayalı takvimler Ay'ın Dünya etrafındaki $ 12 $ kez dönmesini ($ 354 $ gün) esas alır.

Bu iki takvim sistemi arasındaki yaklaşık $ 11 $ günlük farkın ortaya çıkardığı temel sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Bir tarihçi, Osmanlı Devleti'nin kuruluş dönemiyle ilgili araştırma yaparken o döneme ait olduğu iddia edilen bir vakayinameyi (kronik) incelemektedir. Tarihçi, belgede geçen bazı kelimelerin ve unvanların o yüzyılda henüz kullanılmadığını tespit etmiştir. Ayrıca belgede kullanılan kağıdın türünün de kuruluş döneminden çok daha sonraki bir yüzyıla ait olduğunu belirlemiştir.

Bu tarihçinin yaptığı bu çalışmalar, tarih metodolojisinin aşağıdaki aşamalarından hangisinde gerçekleştirilen hangi tenkit türüne doğrudan örnektir?

Tarihsel araştırmalarda "anakronizm" (tarihsel yanılgı/zamansal uyumsuzluk), bir olayın, kavramın veya nesnenin ait olmadığı bir zaman diliminde varmış gibi gösterilmesidir.

Buna göre, aşağıda verilen tarihi anlatıların hangisinde kesinlikle bir "anakronizm" yapıldığı söylenebilir?

Şanlıurfa yakınlarındaki Göbeklitepe'de yapılan kazılarda, günümüzden yaklaşık $ 12000 $ yıl öncesine ait, üzerinde hayvan figürleri bulunan devasa "T" biçimli dikilitaşlar ve tapınak kalıntıları bulunmuştur. Bu keşif, insanlığın yerleşik hayata geçişi ve dinler tarihi hakkındaki mevcut teorileri kökten değiştirmiştir.

Bu keşif sürecinde ve sonrasında elde edilen bulguların değerlendirilmesinde;

I. Arkeoloji (Kazı bilimi)
II. Paleografi (Eski yazı bilimi)
III. Karbon-14 (Radyoaktif yaş tayini)
IV. Epigrafi (Kitabe bilimi)

gibi yardımcı bilim dallarından hangilerinin kullanılması beklenemez?