🪄 İçerik Hazırla
🎓 9. Sınıf 📚 9. Sınıf Tarih

📄 9. Sınıf Tarih: Ortaçağda bilim kültür ve sanat Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Orta Çağ Avrupası'nda kilisenin baskın olduğu ve özgür düşünceyi engelleyen dogmatik düşünce sistemine skolastik düşünce denir.

2. İslam dünyasında bilimsel çalışmaların yapıldığı ve zengin bir kütüphaneye sahip olan Bağdat'taki ünlü merkeze Beytü'l-Hikme adı verilir.

3. Orta Çağ'da Avrupa'da kurulan ilk üniversiteler tamamen kiliseden bağımsız, laik ve seküler kurumlardı.

4. Avrupa'da tıp alanında 'Avicenna' adıyla tanınan ve El-Kanun fi't-Tıb kitabını yazan ünlü İslam bilgini Farabi'dir.

5. Orta Çağ'da kağıt, barut, pusula ve matbaa gibi teknik buluşlar Çin'den İslam dünyasına, oradan da Haçlı Seferleri ile Avrupa'ya taşınmıştır.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. İslam dünyasında eğitim ve öğretim faaliyetlerinin yapıldığı, Selçuklular döneminde zirveye ulaşan kurumlara denir.
2. Orta Çağ Avrupa mimarisinde sivri kemerler, yüksek kuleler ve vitray pencerelerle kendini gösteren sanat tarzına mimarisi denir.
3. Astronomi çalışmalarında gök cisimlerinin konumunu belirlemek için kullanılan ve Orta Çağ İslam dünyasında geliştirilen araca adı verilir.
4. Batı dünyasında 'Alpharabius' olarak bilinen ve Aristo'nun fikirlerini açıkladığı için 'Muallim-i Sani' (İkinci Öğretmen) unvanını alan bilgin 'dir.
5. Orta Çağ'da feodalite döneminde şatoların etrafında gelişen, el sanatları ve ticaretle uğraşan kent soylu sınıfa denir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Abbasiler döneminde Bağdat'ta kurulan, çeviri ve bilimsel araştırma merkezi.
« Orta Çağ Avrupası'nda kilise dogmalarını esas alan, eleştiriye ve deneye kapalı düşünce sistemi.
« Büyük Selçuklu Devleti döneminde Vezir Nizamülmülk tarafından kurulan yükseköğretim kurumları.
« Tıp alanındaki çalışmalarıyla tanınan, El-Kanun fi't-Tıb eserinin sahibi ünlü İslam bilgini.
« Orta Çağ Avrupası'nda yüksek kuleler ve sivri kemerlerle karakterize edilen sanat ve mimari tarzı.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Orta Çağ'da İslam dünyasında bilimsel çalışmaların altın çağını yaşamasında hangi hükümdarların ve devletlerin bilim insanlarını desteklemesi etkili olmuştur? Bir örnek veriniz.

2. Orta Çağ Avrupa'sında özgür düşüncenin ve bilimsel gelişmelerin önündeki en büyük engel neydi?

3. Orta Çağ'da kurulan ve günümüz modern üniversitelerinin temelini oluşturan Avrupa'daki ilk üniversitelerden ikisinin adını yazınız.

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Orta Çağ'da İslam dünyasında bilimsel ve kültürel gelişmeler zirveye ulaşırken, aynı dönemde Avrupa'da bilimsel faaliyetlerin durma noktasına gelmesinin temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

2. Orta Çağ İslam dünyasında yetişmiş, matematik alanında sıfır (0) rakamını ilk kez kullanan ve cebir biliminin kurucusu kabul edilen ünlü bilgin aşağıdakilerden hangisidir?

3. I. Nizamiye Medreseleri
II. Beytü'l-Hikme
III. Bologna Üniversitesi
Yukarıda verilen eğitim ve bilim kurumlarından hangileri Orta Çağ İslam dünyasında yer almaktadır?

4. Orta Çağ'da Doğu ve Batı kültürlerinin etkileşime girmesinde ve Doğu'daki teknik buluşların (kağıt, matbaa, pusula vb.) Batı'ya taşınmasında aşağıdakilerden hangisi en etkili askeri ve siyasi olay olmuştur?

5. Orta Çağ Avrupası'nda kilise öğretilerine karşı çıkan bilim insanlarının yargılandığı, kilisenin yargı gücünü temsil eden mahkemelere ne ad verilir?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Orta Çağ İslam dünyasındaki bilimsel havzaların (Bağdat, Endülüs vb.) Avrupa'daki bilimsel gelişmelere ve Rönesans'a olan etkilerini kısaca açıklayınız.

2. Skolastik düşünce ile pozitif (bilimsel) düşünce arasındaki temel farkları Orta Çağ bağlamında karşılaştırarak açıklayınız.

3. Büyük Selçuklu Devleti döneminde kurulan Nizamiye Medreselerinin kuruluş amaçlarını ve Türk-İslam eğitim tarihindeki önemini belirtiniz.