✅ 9. Sınıf Tarih: Oğuzlar Test Çöz
🚀 Teste Hazır mısın?
Öğrendiklerini pekiştirmek ve kendini denemek için harika bir fırsat! Soruları dikkatlice oku ve çözümlere göz atmayı unutma.
✅ 9. Sınıf Tarih: Oğuzlar Testi
Türk tarihinde çok önemli bir yere sahip olan ve günümüz Türkiye Türklerinin de atası kabul edilen "Oğuz" kelimesinin kelime anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Tek lider veya hükümdarB) Boylar, kabileler birliği
C) Savaşçı ve göçebe topluluk
D) Kutsal kabul edilen toprak
E) Barışsever halk
Oğuzlar, Türk devlet geleneğine uygun olarak ikili teşkilat yapısı altında iki ana kola ayrılmışlardır.
Bu kollar aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
B) Tölesler - Karluklar
C) Bozoklar - Üçoklar
D) Onoklar - Dokuz Oğuzlar
E) Kıpçaklar - Peçenekler
X. yüzyıldan itibaren İslamiyet'i kabul etmeye başlayan Oğuz boylarına, özellikle Maveraünnehir bölgesindeki Müslümanlar tarafından verilen ve "Müslüman Oğuz" anlamına gelen genel ad aşağıdakilerden hangisidir?
A) KarlukB) Kırgız
C) Türkmen
D) Peçenek
E) Uygur
X. yüzyılda Oğuzların kurduğu ilk siyasi organizasyon olan Oğuz Yabgu Devleti, aşağıdaki coğrafi bölgelerin hangisinde hüküm sürmüştür?
A) Karadeniz'in kuzeyindeki bozkırlardaB) Seyhun (Sirderya) boyları ve Aral Gölü çevresinde
C) Balkanlar ve Doğu Avrupa'da
D) Anadolu'nun iç kesimlerinde
E) Ötüken merkezli Orhun Nehri vadisinde
Oğuzların Bozok ve Üçok kolları, Türk tarihinde çok büyük devletlerin kurulmasında başrolü oynamışlardır.
Osmanlı Devleti'ni kuran Kayı boyu ile Büyük Selçuklu Devleti'ni kuran Kınık boyu sırasıyla Oğuzların hangi ana kollarına mensuptur?
B) Üçoklar - Bozoklar
C) Bozoklar - Bozoklar
D) Üçoklar - Üçoklar
E) Dokuz Oğuzlar - Onoklar
Oğuz Yabgu Devleti'nde subaşı (ordu komutanı) olan Selçuk Bey, Yabgu ile yaşadığı siyasi anlaşmazlıklar nedeniyle kendisine bağlı boylarla birlikte güneye, Seyhun Nehri kıyısındaki Cend şehrine göç etmiş ve burada İslamiyet'i kabul etmiştir.
Bu gelişmenin Türk-İslam tarihi açısından doğurduğu en önemli sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
B) Büyük Selçuklu Devleti'nin kuruluşuna giden sürecin başlaması
C) Karahanlı Devleti'nin yıkılarak topraklarının ele geçirilmesi
D) Anadolu'nun kapılarının tamamen Bizans'a açılması
E) Gaznelilerin Hindistan seferlerine destek verilmesi
Oğuzların kendi aralarındaki iç mücadeleleri, komşu devlet ve topluluklarla (Bizans, Gürcüler, Kıpçaklar vb.) olan ilişkilerini, aile yapılarını, ahlak anlayışlarını ve kahramanlıklarını destansı bir dille anlatan, Oğuzların sosyal ve kültürel yapısı hakkında eşsiz bilgiler sunan edebi eser aşağıdakilerden hangisidir?
A) Manas DestanıB) Ergenekon Destanı
C) Dede Korkut Hikayeleri
D) Divânu Lugâti't-Türk
E) Kutadgu Bilig
Oğuzlar, tarih boyunca göç ettikleri coğrafyalarda çok sayıda devlet kurarak Türk tarihinin en aktif ve kurucu unsurlarından biri olmuşlardır.
Aşağıdaki devletlerden hangisi Oğuz boyları tarafından kurulmuş devletlerden biri değildir?
B) Osmanlı Devleti
C) Akkoyunlu Devleti
D) Karahanlı Devleti
E) Karakoyunlu Devleti
Oğuz Yabgu Devleti'nin yönetim yapısıyla ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Devleti yöneten hükümdara "Yabgu" unvanı verilirdi.B) Ordu komutanlarına ve askeri işlerden sorumlu kişilere "Subaşı" adı verilirdi.
C) Yabgu'nun vekili veya yardımcısı konumundaki yöneticilere "Kül-Erkin" denirdi.
D) Devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı meclise "Toy" veya "Kengeş" adı verilirdi.
E) Hükümdarın meşruiyet kazanması için Abbasi halifesinden menşur (onay) alması şarttı.
Oğuz boylarının her birinin kendine özgü bir damgası (işareti) ve kutsal kabul ettiği bir kuşu (ongun) bulunurdu. Bu damgalar hayvanları işaretlemek, halı ve kilim dokumak veya resmi belgeleri mühürlemek için kullanılırdı.
Bu durum Oğuzların sosyal ve idari yapısıyla ilgili aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
B) Tarımsal üretimin hayvancılıktan daha fazla geliştiğinin
C) Tek tanrılı inanç sisteminin boylar arasında tamamen yaygınlaştığının
D) Siyasi birliğin hiçbir zaman bozulmadan devam ettirildiğinin
E) Göçebe yaşam tarzından yerleşik hayata tamamen geçildiğinin
XI. yüzyıldan itibaren Oğuzların kitleler halinde Horasan üzerinden Anadolu'ya göç etmelerinde;
I. Doğu'dan gelen Moğol (Karahitay) baskısı,
II. Nüfus artışına bağlı olarak yeni otlak ve yurt arayışı,
III. Bizans'ın Anadolu'da siyasi ve askeri otoritesinin zayıflamış olması
durumlarından hangileri etkili olmuştur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Oğuz töresine göre sağ kolu oluşturan Bozoklar, sol kolu oluşturan Üçoklara göre daha üstün ve öncelikli kabul edilirdi. Büyük kurultaylarda Bozok beyleri sağ tarafta, Üçok beyleri ise sol tarafta otururdu. Hükümdarlık ve devleti yönetme hakkı (kut) öncelikli olarak Bozok koluna ait boylara verilirdi. Üçoklar ise genellikle askeri ve idari görevlerde yardımcı unsur olarak yer alırdı.
Bu töre kuralının Oğuzların siyasi ve sosyal hayatında yol açtığı sonuçlar hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
B) Boylar arasında hiyerarşik bir düzen kurulduğu ancak bu durumun zaman zaman kollar arasında rekabete ve iç çatışmalara zemin hazırladığı
C) Oğuzların dış saldırılara karşı ortak bir savunma mekanizması geliştirmesini tamamen engellediği
D) Göçebe yaşam tarzından yerleşik hayata geçiş sürecini hızlandıran idari bir kolaylık sağladığı
E) Siyasi birliğin kurulmasını tamamen imkansız hale getirerek boyların bağımsız devletçikler kurmasına yol açtığı
Oğuzların İslamiyet'i kabul etmesi sadece kendi tarihlerini değil, tüm İslam dünyasının kaderini değiştirmiştir. Şii Büveyhiler ve Fatımiler gibi güçlerin baskısı altında ezilen Abbasi halifeliği, Selçuklu Oğuzlarının Bağdat'a girmesiyle derin bir nefes almış ve halife, Tuğrul Bey'e "Doğu'nun ve Batı'nın Hükümdarı" unvanını vermiştir.
Bu bilgilere dayanarak Oğuzların İslam dünyasındaki rolü hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?
B) Oğuzların İslam dünyasındaki mezhepsel ayrılıkları ve çatışmaları tamamen ortadan kaldırdığı
C) İslamiyet'in yeni coğrafyalara yayılmasında Oğuzların öncü ve dinamik bir güç olduğu
D) Halifeliğin dini otoritesinin, Oğuzların askeri ve siyasi gücüyle korunduğu
E) Türklerin İslam medeniyetinin koruyuculuğunu üstlenerek prestij kazandığı
Oğuz Yabgu Devleti, batısında yer alan Hazar Hakanlığı ve kuzeyindeki Kıpçaklar ile sürekli bir mücadele içinde olmuştur. Özellikle X. yüzyılın sonlarından itibaren Kıpçakların güneye doğru yayılma baskısı, Hazar Devleti'nin zayıflaması ve Oğuz Yabgu Devleti içindeki taht kavgaları, Oğuz kitlelerinin batıya (Karadeniz'in kuzeyine) ve güneye (Horasan ve Maveraünnehir'e) doğru büyük göç dalgaları başlatmasına neden olmuştur.
Bu tarihsel süreç değerlendirildiğinde, Oğuzların göç hareketleri ve siyasi yapılanmaları hakkında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
B) Oğuzların askeri açıdan diğer Türk boylarına göre her zaman daha yetersiz ve savunmasız kaldığına
C) Hazar Devleti'nin yıkılmasının tek sebebinin Oğuzların uyguladığı askeri baskılar olduğuna
D) Kıpçak baskısının Oğuzları tamamen asimile ederek tarih sahnesinden sildiğine
E) Oğuzların göç etmelerindeki temel amacın bozkır kültürünü terk edip yerleşik tarım toplumuna geçmek olduğuna
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-tarih-oguzlar/testler